Аналитика
Германија планира да ја преполови квотата за работници од Западен Балкан од 50.000 на 25.000 годишно. Намалувањето е договорено во владината политика, а повеќе германски деловни организации очекуваат да важи од 2027 година. Сепак, германската влада официјално има наведено дека за потребната правна измена сè уште нема конкретен временски план, па 1 јануари 2027 не треба да се претставува како веќе правно потврден датум.
Планот е дел од пошироката политика на Берлин за построго управување со миграцијата. На официјалната страница на германската влада експлицитно е наведено дека редовната миграција преку Westbalkanregelung треба да се ограничи на 25.000 лица годишно.
Во моментов, сепак, важи сегашната квота од 50.000 одобренија годишно, која беше воведена во јуни 2024 година. Германската Bundesagentur für Arbeit и натаму официјално наведува дека може да издаде до 50.000 одобренија во една календарска година.
Регулативата важи за државјани на Северна Македонија, Србија, Албанија, Босна и Херцеговина, Косово и Црна Гора и е особено важна затоа што овозможува пристап до германскиот пазар на труд и без формално признаена квалификација за голем број нерегулирани професии. Потребни се конкретна понуда за работа и претходно одобрение од германската агенција за вработување.
ЗОШТО БЕРЛИН САКА ПОМАЛА КВОТА?
Според одговорот на германската влада до Бундестагот, целта е квотата да се врати на нивото што важеше до крајот на мај 2024 година – 25.000 лица годишно. Владата притоа се повикува на коалицискиот договор, но истовремено признава дека за законските измени сè уште нема утврден календар.
Политички, мерката се вклопува во курсот за поголема контрола на миграцијата. Но токму тука се појавува и главната контроверзија: Германија истовремено се соочува со сериозен недостиг од работна сила во повеќе сектори.
Новата германска влада на CDU/CSU и SPD го вклучи намалувањето во својата политика за построга контрола на миграцијата. Официјалната аргументација е дека Германија сака подобро да ја управува и ограничи регуларната миграција во услови на променета состојба на пазарот на трудот. Во политичката дебата беше споменуван и растот на невработеноста како аргумент за враќање на квотата на старото ниво.
Иронично, само две години претходно Германија ја направи токму спротивната работа. Владата на Олаф Шолц ја удвои квотата на 50.000 затоа што земјата се соочуваше со голем недостиг на работници, а самиот германски BMAS тогаш ја опишуваше Westbalkanregelung како интензивно користен канал за легална трудова миграција.
Најсилната реакција дојде од градежниот сектор. Германското здружение BVMB на 9 октомври предупреди дека преполовувањето на квотата може да ги загрози инфраструктурните планови, бидејќи германското градежништво во голема мера зависи од странски работници.
„Кој сега ја преполовува квотата за работници од Западен Балкан, ја поткопува основата на градежната и инфраструктурната офанзива“, предупреди генералниот директор на BVMB, Михаел Гилка. Здружението бара квотата да остане на 50.000, додека германската организација на работодавачи BDA дури предлага ограничувањето целосно да се укине.
Bundesvereinigung Mittelständischer Bauunternehmen – BVMB, здружението на средни градежни компании, јавно побара владата да се откаже од намалувањето. Според нив, преполовувањето на квотата би било „фатален сигнал“ во момент кога Германија има огромен недостиг на кадар за изградба на патишта, железници, енергетска инфраструктура и станбени објекти.
Градежниот сектор особено зависи од оваа шема. Германскиот Zentralverband Deutsches Baugewerbe проценува дека околу 30% од одобренијата преку Westbalkanregelung одат во градежништвото. Затоа секторот предупредува дека намалувањето на квотата би можело директно да ги отежне владините планови за големи инфраструктурни инвестиции.
Интересно е што германската администрација уште во 2024 година констатирала дека интересот е огромен: за Косово и Албанија тогашните делови од квотата биле практично исцрпени уште пред крајот на годината.
ШТО ЗНАЧИ ОВА ЗА РАБОТНИЦИТЕ ОД МАКЕДОНИЈА?
Ако квотата навистина се намали на 25.000, таа ќе важи за сите шест земји од Западен Балкан заедно, а не посебно за Северна Македонија.
Практично, ќе има двојно помалку места преку оваа олеснета постапка, што при голем интерес може да значи побрзо исцрпување на квотата и потежок пристап до германскиот пазар на труд.
Сепак, тоа не значи затворање на Германија за македонски работници. Остануваат и други законски патишта за вработување – преку квалификувана работна сила, признати професионални квалификации, EU Blue Card и други категории.
