Аналитика
Долгогодишниот недостиг на квалификувани работници во Германија стана едно од ретките прашања што ги обединуваат политичарите од целиот спектар. Економскиот аргумент е остар: повеќе од 617.000 работни места низ целата земја останале непополнети на почетокот на 2026 година, според бројките на Statista, а се очекува проблемот повторно да се заостри откако ќе помине сегашното економско забавување.
Фундаменталниот двигател останува демографијата: големи групи работници се пензионираат, а не доволно помлади луѓе влегуваат на пазарот на трудот за да ги заменат. Некои одделни индустриски прогнози, цитирани од здруженијата на работодавачи, го ставаат потенцијалниот јаз на дури 768.000 работници до 2028 година, при што инженерските и техничките занаети сочинуваат голем дел.
Според неодамна објавената студија на Германскиот економски институт (IW), пак, Германија би можела да се соочи со недостиг од дури 723.000 квалификувани работници до 2029 година, што е речиси двојно повеќе од нивото забележано во 2025 година,.
IW соопшти дека Германија минатата година имала недостиг од околу 370.000 квалификувани работници.
Германскиот институт ifo откри дека во февруари 2026 година, само 22,7 проценти од компаниите пријавиле дека се борат да најдат квалификуван персонал, што е намалување од 25,8 проценти во октомври 2025 година и најниско ниво за пет години. Слободните работни места за квалификувани работници се намалија за околу 4 проценти и во 2023 и во 2024 година, а само слободните работни места во ИТ секторот се намалија за повеќе од една четвртина.
Проблемот е што ова олеснување е поврзано со слаба економија, а не со решен проблем. Истражувачот на Ifo, Клаус Волрабе, предупреди дека намалувањето не треба да ги замагли основните структурни предизвици, вклучително и како вештачката интелигенција ги преобликува вештините што им се потребни на работодавците. Невработеноста, исто така, се зголеми – на околу 3,8 проценти до крајот на 2025 година, од 3,2 проценти една година претходно – дури и кога стотици илјади работни места остануваат неисполнети, несовпаѓање што покажува дека недостигот е поради погрешни работници достапни на погрешни места, а не премалку работници вкупно. Германската Федерална агенција за вработување избројала недостиг на работници во 163 професионални групи до крајот на 2024 година, што е нагло зголемување во однос на само 25 занимања во 2017 година, иако е намалување во однос на врвот од околу 200 во 2022 година.
Најголемиот недостиг во 2029 година би можел да биде кај продавачите, при што околу 39.100 работни места потенцијално ќе останат непополнети, според студијата. Други професии за кои се очекува да бидат силно погодени вклучуваат грижа за деца и образование, со проектиран недостиг од 29.900 работници, и социјална работа и социјално образование, со 23.600.
Здравствената заштита и негата би можеле да се соочат со недостиг од 18.700 работници, по што следуваат електроградежните индустрии со 17.400, се вели во студијата.
Авторот на студијата, Александар Бурстеде, го припиша очекуваното зголемување делумно на големиот број луѓе кои ќе се пензионираат во наредните години. Во исто време, се очекува премалку помлади работници да влезат на пазарот на трудот, додека на Германија би можело да ѝ биде потешко да привлече работници од странство.
Економското закрепнување би можело дополнително да ја зголеми побарувачката за квалификувани работници, рече Бурстеде.
Имиграцијата останува главен начин за намалување на недостигот на работната сила, но германската Влада бара начини да се привлечат повеќе жени во работната сила и да се прошират можностите за надградба на вештините кај постојните работници.
Од аспект на имиграцијата, Германија се обидува да го поедностави озлогласениот бирократски систем. Новата „Агенција за работа и престој“, која се очекува да започне оваа година, е дизајнирана да дејствува како едношалтерски систем што ги поврзува канцелариите за визи, Федералната агенција за вработување и имиграциските власти за кандидати кои не се од ЕУ. Министерството за труд, исто така, издвои 13 земји за насочени напори за регрутирање: Бразил, Мексико, Колумбија, Еквадор, Мароко, Тунис, Египет, Јордан, Индија, Индонезија, Узбекистан, Гана и Филипините.
Претходните проценки – врз основа на истражување од 2021 година од Институтот за истражување на вработувањето (IAB) – сугерираа дека на Германија ќе ѝ треба нето имиграција од најмалку 400.000 луѓе годишно за да го компензира стареењето на населението. Нова прогноза од Фондацијата Бертелсман, објавена во ноември 2024 година, ја намалува бројката: помеѓу 288.000 и 368.000 нето имигранти годишно до 2040 година.
(Фото: фабрика на Мерцедес, Германија, Bahnfrend – Own work, CC BY-SA 3.0)
