Аналитика
Европската Унија подготвува нова, поагресивна економска стратегија кон Кина, во обид да ги заштити сопствените индустрии од, како што велат европските претставници, „брановите евтин увоз“ што сè посилно ги притискаат европските производители. Зад затворени врати во Брисел веќе се подготвуваат предлози што би можеле значително да ги променат трговските односи меѓу ЕУ и Пекинг во наредните години.
Според документи што кружат во Европската комисија, Брисел размислува за воведување нови механизми за ограничување на кинеските производи на европскиот пазар, но и за засилување на истрагите против компании кои добиваат силна државна поддршка од Пекинг. Европските институции стравуваат дека огромните количини евтини кинески производи, особено во стратешките индустрии, постепено ја поткопуваат конкурентноста на европската економија.
Меѓу мерките што се разгледуваат се и нови заштитни истраги во повеќе индустриски сектори, со можност за воведување тарифни квоти доколку се процени дека увозот создава сериозна штета за европските компании. Досега вакви механизми беа користени главно за челикот и феролегурите, но сега Брисел размислува да ги прошири и во други индустрии.
Паралелно со тоа, Европската комисија сака да го забрза развојот на таканаречениот инструмент против прекумерна производствена моќност — механизам насочен кон компании што, со силни државни субвенции, произведуваат огромни количества стоки и практично ги оттурнуваат конкурентите од пазарот. Иако ваквиот пристап носи ризик од судир со правилата на Светската трговска организација, во Брисел расте убедувањето дека Европа мора поцврсто да реагира.
Темата ќе биде една од клучните на состаноците на европските лидери следниот месец. Прашањето за зависноста од Кина и ограничувањата за извоз на критични суровини веќе се наметнува како приоритет, особено затоа што тие материјали се неопходни за производство на батерии, електрични возила, ветерни турбини и други технологии што се сметаат за иднина на европската економија.
Зад сè поголемата нервоза во Брисел стојат и бројките. Трговскиот дефицит на Европската Унија со Кина во 2025 година достигнал 359,3 милијарди евра, што претставува раст од речиси 20 проценти во однос на претходната година. Во исто време, европските компании во секторите како автомобилската индустрија, хемиското производство и чистата технологија отпуштаат работници и го намалуваат производството, под притисок на поевтините кинески производи.
Дополнителен проблем за Европа е и растечката зависност од кинеските суровини и технологии. Брисел веќе почна да презема конкретни чекори, па неодамна беше ограничено финансирањето од европските фондови за соларни инвертори произведени во Кина. Во подготовка се и нови правила за построг надзор на кинеските инвестиции, како и мерки што треба да ја намалат употребата на кинеска технологија во чувствителни сектори.
Сепак, не сите европски држави имаат ист став кон Пекинг. Додека дел од членките бараат поцврст настап, други, како Шпанија, се залагаат за помалку конфронтациски односи со Кина. Германија, која со години внимателно ги балансираше економските врски со Пекинг, сега сè повеќе чувствува последици од кинеската конкуренција, што може да биде пресудно за идниот став на Унијата.
Во Брисел сè погласно се зборува дека Европа влегува во нова фаза на економска самозаштита. Стравот дека континентот би можел постепено да ја изгуби својата индустриска моќ ја турка ЕУ кон политики што до пред неколку години ќе се сметаа за незамисливи.
(Фото: Unsplash)
