Аналитика
Повеќе од половина од возрасните Европејци веќе ја надминале границата на нормална телесна тежина. Кај мажите состојбата е уште поизразена – речиси шест од десет имаат прекумерна тежина или живеат со дебелина. На европската карта има земји во кои секој четврти возрасен човек е дебел, но и такви каде стапката е неколкупати пониска. Подлабокиот поглед во бројките, особено во оние за децата, не остава многу простор за задоволство.
Најновите податоци што Евростат ги објави на 4 септември покажуваат дека во 2025 година 16,3 отсто од населението на Европската Унија на возраст од 18 години нагоре живеело со дебелина. Станува збор за лица со индекс на телесна маса од 30 или повеќе. Уште 35,4 отсто биле во категоријата со прекумерна тежина, со индекс меѓу 25 и 30. Практично, 51,7 отсто од возрасните жители на ЕУ се над границата што се смета за нормална телесна тежина.
Тоа е повеќе од статистика за изгледот на европското население. Зад процентите се наоѓа еден од најголемите современи здравствени предизвици. Светската здравствена организација ја третира дебелината како хронична и комплексна болест, поврзана со поголем ризик од дијабетес тип 2, срцеви и мозочни заболувања и други незаразни болести. На глобално ниво, уделот на возрасните кои живеат со дебелина е повеќе од двојно зголемен во споредба со 1990 година.
Новите европски податоци покажуваат и јасна разлика меѓу половите. Кај мажите дебелината е присутна кај 17,4 отсто, но вистинската димензија на проблемот се гледа кога ќе се додадат и 41,9 отсто мажи со прекумерна тежина. Со други зборови, речиси 60 отсто од возрасните мажи во ЕУ се над нормалниот БМИ. Кај жените 15,3 отсто живеат со дебелина, а 29,3 отсто имаат прекумерна тежина.
А Европа воопшто не е еднолична кога станува збор за килограмите. Малта убедливо се издвојува – 26,6 отсто од возрасното население е дебело, што значи повеќе од секој четврти жител. Следуваат Латвија со 24,6 и Финска со 23,2 отсто. На другиот крај е Италија со само седум отсто, а релативно ниски стапки имаат и Грција со 12,8 и Романија со 12,9 отсто. Разликата меѓу Малта и Италија е речиси четирикратна.
Во домашната јавност во последните денови се пренесува и бројката од 15,4 отсто за Македонија, па оттука и атрактивниот заклучок дека Македонците се нешто „послаби“ од Европејците. Но таквата споредба треба да се земе со голема резерва, бидејќи овој податок е од 2022 година.
Институтот за јавно здравје во март годинава ги објави најновите резултати од Европската иницијатива за следење на дебелината кај децата – COSI. Тие покажуваат дека 31,2 отсто од децата на возраст од шест до девет години во Македонија имаат зголемена телесна тежина, а 13,7 отсто живеат со дебелина. И двете стапки се над просекот на Европскиот регион на СЗО, каде соодветните показатели изнесуваат 25 и 11 отсто.
СЗО предупредува дека стапките на прекумерна тежина и дебелина растат во Западен Балкан, а за Македонија препорачува поширок пристап – од подобра исхрана и повеќе физичка активност до политики што ќе создадат средина во која здравиот избор ќе биде полесно достапен.
(Фото: Илустрација генерирана со вештачка интелигенција)
