Индустријата на тенка линија: Август стопи дел од годинешниот раст

Македонската индустрија и по осум месеци од годинава формално останува во плус, но зад растот од само 0,6 проценти се крие година со големи осцилации, силни месечни скокови и падови и сè уште неизвесна слика за тоа дали производството навистина успева да фати стабилен ритам.

Најновиот сигнал дојде од август. Според Државниот завод за статистика, индустриското производство беше за 1,9 проценти пониско отколку во истиот месец минатата година, со што се намали позитивата акумулирана во претходните месеци. По првите седум месеци растот изнесуваше 0,9 проценти, а по август се спушти на 0,6 проценти. Со други зборови, индустријата останува над минатогодишното ниво, но со многу тесна разлика.

Таквата слика можеби најдобро се гледа ако се погледне движењето од почетокот на годината. Во јануари производството падна за 6,6 проценти, а во февруари за уште 4,2 проценти на годишно ниво. Во март следуваше раст од 3 проценти, а април донесе силен скок од 7,6 проценти. Но, веќе во мај индустријата повторно се врати во минус од 2 проценти. Јуни беше значително подобар со раст од 6,5 проценти, јули донесе плус од 1,3 проценти, за август повторно да заврши со пад од 1,9 проценти. Наместо јасна линија на закрепнување, статистиката покажува индустрија што во текот на целата година се движи во цик-цак.

Во август најдлабокото намалување е забележано во рударството и вадењето камен, каде што производството е помало за 10,1 процент во однос на август 2025 година. Преработувачката индустрија, која е многу поширок и значаен дел од домашното производство, бележи пад од 1,3 проценти. Единствено снабдувањето со електрична енергија, гас, пареа и климатизација го завршило месецот во позитивна зона, со раст од 0,8 проценти.

Проблемот е што минусот во преработувачката индустрија не доаѓа од само една дејност. Помало производство е регистрирано кај облеката, хемикалиите и хемиските производи, производите од гума и пластика, металите, електричната опрема, машините и уредите, како и кај моторните возила, приколките и полуприколките. Тоа покажува дека августовскиот пад е распореден низ повеќе производствени гранки, а не е резултат само на слаб резултат во еден изолиран сектор.

Три производствени области имале особено силно влијание врз вкупниот августовски резултат. Производството на електрична опрема е намалено за 6,9 проценти, производството на машини и уреди за 9,6 проценти, а производството на моторни возила, приколки и полуприколки за 8,7 проценти. Токму овие гранки се меѓу оние што најмногу го повлекле вкупниот индекс надолу.

И погледот низ главните индустриски групи открива нерамномерна слика. Капиталните производи во август бележат пад од 8,9 проценти, енергијата од 6,5 проценти, а интермедијарните производи, без енергијата, се намалени за 4 проценти. Од другата страна се производите за широка потрошувачка: трајните се зголемени за 5 проценти, а нетрајните за 7 проценти. Практично, додека дел од производството поврзано со опрема, инвестиции и индустриски инпути слабее, потрошувачките производи во истиот месец бележат раст.

Уште еден интересен слој во сликата даваат цените. И додека физичкиот обем на индустриското производство во август е намален за 1,9 проценти, продажните цени на производителите на индустриски производи, вкупно на домашниот и на странскиот пазар, биле за 7,1 проценти повисоки од август минатата година. Само во однос на јули тие се зголемиле за 0,4 проценти. На домашниот пазар производителските цени се повисоки за 5,1 процент на годишно ниво, а на странските пазари за 8 проценти. Така, фабриките во август во просек произведувале помал обем отколку една година претходно, додека цените по кои индустриските производи се пласирале биле значително повисоки.

На ова се надоврзува уште еден индикатор што вреди да се следи – работните места. Последните достапни податоци се за јули и покажуваат дека бројот на работници во индустријата тогаш бил за 2,6 проценти помал од јули минатата година. Во периодот јануари–јули бројот на индустриски работници е намален за 2,8 проценти. Кај рударството јулскиот пад на вработеноста изнесува 7,8 проценти, а кај преработувачката индустрија 2,3 проценти.

Следните месеци ќе покажат дали август бил само уште една од многуте месечни осцилации во 2026 година или почеток на послаб индустриски период. Засега, статистиката не покажува драматичен вкупен пад, но не дава ниту простор за големо задоволство: по осум месеци македонската индустрија е во плус од само 0,6 проценти.