Аналитика
Вкупната годишна инфлација во Шпанија се искачи на 4,9% – највисоко ниво од февруари 2023 година, покажаа најновите податоци. Шпанија е една од првите големи економии во еврозоната што ги објавува податоците за инфлацијата во септември, со што оваа објава служи како ран показател за тоа во која насока би можеле да се движат податоците за CPI во целата еврозона.
Во исто време, се забележува и дополнително забрзување на базичната годишна инфлација, од 2,9% на 3,1% во септември. Ова укажува на тоа дека растот на ценовните притисоци добива пошироки размери и не е ограничен само на цените на енергенсите. Овој скок го означува највисокото ниво на базичната годишна инфлација од март 2024 година.
Вкупната инфлација брзо се зголеми, искачувајќи се од 3,6% во јули на 4,3% во август, а се очекува уште едно зголемување во септември. Сепак, основната инфлација се намали на 2,9% во август, што укажува дека голем дел од најновото забрзување досега е концентрирано во енергијата, а не во широко распространетата основна инфлација.
Иако станува збор за еден податок, доколку трендот во Шпанија се прошири и во останатиот дел од регионот, тоа би можело да ги зголеми очекувањата за побрза реакција на Европската централна банка (ЕЦБ) во однос на нејзиниот следен чекор во монетарната политика.
Цените на енергијата остануваат главната компликација за изгледите за инфлација во еврозоната. ЕЦБ се обидува да направи разлика помеѓу привремен енергетски шок и знаци дека тие зголемувања на цените се влеваат поупорно во платите, услугите и основната инфлација.
Претседателката на Европската централна банка (ЕЦБ), Кристин Лагард, во понеделникот изјави дека повисоките цени на енергентите ги зголемуваат инфлациските ризици во еврозоната, иако сè уште нема знаци дека овие ефекти се вкоренуваат во пошироката економија.
Обраќајќи се на сослушувањето пред Комисијата за економски и монетарни прашања на Европскиот парламент во Брисел, Лагард истакна дека претходно овој месец ЕЦБ ги зголемила своите три клучни каматни стапки за 25 базични поени. Централната банка не реагира на самите цени на енергентите, туку на ризикот дека повисоките трошоци за енергија би можеле да се вкоренат во инфлацијата, рече таа.
Општата стапка на инфлација во еврозоната се зголеми на 3,2 отсто во август, од 2,9 отсто во јули, додека инфлацијата кај енергентите порасна на 14,3 отсто, од 10,3 отсто. Според септемвриските проекции на експертите на ЕЦБ, се очекува општата инфлација во просек да изнесува 3,0 отсто во 2026 година, 2,5 отсто во 2027 година и 2,1 отсто во 2028 година. Економскиот раст се проектира на 0,9 отсто, 1,4 отсто и 1,5 отсто, соодветно, за истиот период.
Лагард изјави дека изгледите за инфлацијата во 2027 и 2028 година се повисоки од оние проектирани пред неколку месеци, главно поради повисоките цени на енергентите. Сепак, во моментов нема докази дека повисоките трошоци за енергија доведуваат до посилен раст на платите.
Таа додаде дека, иако енергетскиот шок е преголем за да се игнорира, одмерен политички одговор останува соодветен за одржување на инфлацијата под контрола. „Изгледите и понатаму се проследени со висока неизвесност, со ризици за повисока инфлација и ризици за послаб економски раст“, рече Лагард.
