Аналитика
Google со години ја градеше една од највредните бази на податоци во светот – милијарди пребарувања, кликови и сигнали за тоа што луѓето навистина бараат на интернет. Сега Европската Унија сака дел од таа предност да стане достапна и за конкурентите, вклучително и за компании што развиваат AI-пребарувачи и чет-ботови. Google, пак, вели дека токму тука почнува проблемот – и дека под изговор за поголема конкуренција може да се отвори опасна врата за приватноста на корисниците.
Спорот меѓу Google и Европската комисија влезе во нова фаза откако технолошкиот гигант ги оспори правилата донесени според европскиот Digital Markets Act. Тие предвидуваат Google да им овозможи на конкурентските пребарувачи, а под одредени услови и на AI-сервиси со функции за интернет-пребарување, пристап до дел од податоците што компанијата ги користи за подобрување на сопствениот пребарувач.
Тоа не значи дека Google треба да им ја предаде целата историја на пребарување на своите корисници на OpenAI или на друга компанија. Станува збор за анонимизирани податоци, како пребарувачки барања, кликови, прикажувања и информации за тоа како корисниците реагираат на резултатите. Европската комисија тврди дека токму ваквите податоци се клучни за конкурентите да можат реално да развиваат подобри пребарувачки системи.
И токму тука се појавува OpenAI. ChatGPT сè повеќе не е само чет-бот, туку и алтернатива на класичното пребарување. Со развојот на AI-пребарувањето, компаниите како OpenAI влегуваат директно на терен на кој Google доминира повеќе од две децении. Пристапот до огромен обем реални податоци за пребарување може значително да им помогне на ваквите системи да ги подобрат своите резултати.
Google, сепак, предупредува дека европските правила можат да ја загрозат приватноста. Компанијата тврди дека луѓето пребаруваат чувствителни информации – за здравје, финансии, семејни односи и лични проблеми – и дека недоволната анонимизација може да овозможи дел од тие пребарувања повторно да се поврзат со конкретни корисници.
Европската комисија го отфрла ваквиот аргумент и тврди дека е предвиден повеќеслоен систем за анонимизација, усогласен и со правилата за заштита на личните податоци. Уште повеќе, Брисел смета дека Google досега ги анонимизирал податоците толку агресивно што тие практично станувале многу помалку корисни за конкуренцијата.
Токму ова е сржта на спорот. Google вели дека помала анонимизација значи поголем ризик за приватноста. Конкурентите, пак, тврдат дека претераната анонимизација му овозможува на Google формално да ги почитува правилата, а суштински да ја задржи својата огромна предност.
Спорот не завршува само со Search. ЕУ бара Google да им овозможи и на конкурентските AI-асистенти полесен пристап до функции на Android што денес се тесно поврзани со Gemini. Тоа значи дека битката меѓу Брисел и Google веќе не е само за пребарувањето, туку за тоа кој ќе ја контролира следната генерација на дигитални услуги.
Google во меѓувреме побара и привремено суспендирање на европските мерки додека трае судскиот процес. Исходот може да биде многу поширок од спорот меѓу Google и OpenAI. Во прашање е моделот по кој во Европа ќе се развива вештачката интелигенција – дали најголемите технолошки компании ќе мора да споделуваат дел од податоците што им ја донеле доминацијата или тие ќе останат нивна најсилно чувана конкурентска предност.
