Аналитика
Вештачката интелигенција веќе пишува текстови и компјутерски кодови, анализира огромни количества податоци и решава задачи за кои до неодамна беше потребен човек. Но, дали технологијата навистина стигна до точката од која ќе почне сама да се развива со брзина што луѓето нема да можат да ја следат?
Извршниот директор на OpenAI, Сем Алтман, смета дека светот веќе влегува во таква фаза. Во гостување во подкастот „Relentless“, тој изјави дека човештвото се наоѓа во периодот познат како технолошка „сингуларност“.
Зад овој сложен поим се крие релативно едноставна идеја: вештачката интелигенција еден ден би можела да стане поинтелигентна од човекот, самостојно да создава уште помоќни системи и да се подобрува толку брзо што луѓето тешко би можеле да ја контролираат или да ги предвидат последиците.
Алтман не тврди дека машините преку ноќ ја презеле контролата. Според него, промената се случува постепено, преку сè поспособни системи што преземаат поголем број човечки задачи.
„Сега сме во моментот за кој порано зборувавме на масата за ручек, без да веруваме дека навистина ќе го доживееме“, рече Алтман. Тој очекува напредокот да донесе големи придобивки и го опишува како позитивен за светот.
Но, со неговата оценка не се согласуваат сите експерти.
За да може навистина да се каже дека е достигната оваа пресвртна точка, вештачката интелигенција би требало самостојно да ги создава и усовршува следните генерации системи, без постојана човечка помош. Денешните модели сè уште зависат од луѓето, од огромни количества податоци, компјутерска инфраструктура и однапред поставени правила.
Шон О’Хајгертеј од Центарот за проучување на егзистенцијалниот ризик при Универзитетот Кембриџ смета дека технологијата брзо напредува, но дека сè уште не стигнала до фаза во која самостојно ја менува цивилизацијата.
Според него, денес веќе се гледаат значајни резултати во програмирањето, математиката, науката и сајбер-безбедноста. Сепак, тоа не е исто што и интелигенција која самата се подобрува и излегува од човечка контрола.
Токму можноста идните системи да станат тешки за запирање е причина дел од научниците и технолошките компании да бараат посилни безбедносни механизми.
Во САД беше предложено напредните системи да имаат таканаречен „прекинувач за исклучување“, со кој нивното работење би можело да биде забавено, запрено или целосно суспендирано доколку се појави сериозен ризик.
Проблемот е што обичен прекинувач можеби нема да биде доволен. Експертите предупредуваат дека идните, поспособни модели би можеле да пронајдат начин да ги заобиколат ограничувањата. Затоа се бараат постојан надзор, независни проверки и правила што ќе важат за сите компании што развиваат напредна вештачка интелигенција.
Постои загриженост и за работните места. Дел од технолошките лидери предупредуваат дека автоматизацијата може да замени голем број почетни и административни позиции. Други сметаат дека стравувањата се претерани и дека технологијата ќе создаде нови професии, како што се случувало и при претходните индустриски промени.
Досегашните податоци не покажуваат масовна невработеност предизвикана исклучиво од вештачката интелигенција. Но, сè повеќе компании ја користат технологијата за пишување, програмирање, поддршка на корисници, анализа и други задачи, што значи дека начинот на работа веќе почнува да се менува.
Затоа, изјавата на Алтман не значи дека машините веќе станале помоќни од човештвото. Повеќе станува збор за предупредување дека вештачката интелигенција влегува во период на исклучително брз развој.
Главното прашање не е само колку ќе станат способни новите системи, туку кој ќе ги контролира, според какви правила ќе работат и дали институциите ќе успеат навреме да постават граници.
Вештачката интелигенција сè уште не управува сама со својата иднина. Но, развојот е доволно брз за луѓето уште сега да одлучат каква улога сакаат да ѝ дозволат.
