Аналитика
САД „во моментов разговараат со Куба“, изјави американскиот претседател Доналд Трамп. „Во моментов разговараме со Куба“, им рече тој на новинарите на пат кон Вашингтон од Палм Бич, Флорида.
Трамп рече дека американскиот државен секретар Марко Рубио ги води разговорите. „Тие апсолутно треба да постигнат договор“, додаде тој.
Трамп ја нарече Куба „неуспешна нација“.
„Ќе видиме како ќе заврши сè. Но, Куба и ние разговараме. Во меѓувреме, има ембарго, нема нафта, нема пари“, рече тој.
На прашањето дали би размислил за воена операција како онаа во Венецуела, Трамп рече дека не сака да одговори на тоа прашање. „Зошто би одговорил на тоа? Да бев, тоа не би била многу тешка операција, како што можете да претпоставите, но не мислам дека тоа ќе биде потребно“, рече тој.
САД ја обновија блокадата на Куба, прогласувајќи ја својата намера да ја собори левичарската влада на републиката со еден или друг начин. Вашингтон воведе ембарго за испораките на гориво на островската нација, која веќе се соочуваше со акутен недостиг, откако ги прекинаа испораките на нафта за Куба од Мексико и Венецуела.
Како една од највидливите последици од претстојната енергетска криза, ѓубрето почна да се натрупува по уличните агли бидејќи камионите за собирање ѓубре не се во можност да работат со полн капацитет на островот. Дури и Трамп самиот призна дека Куба е на работ на хуманитарна криза.
Во 2026 година, долгогодишниот конфликт меѓу САД и Куба се интензивира до точка на сериозна политичка и хуманитарна криза, што ги доведува милионите кубански граѓани до невидени економски, социјални и инфраструктурни предизвици. Од рестрикции кон економскиот систем до дневни прекини на струјата и недостиг од основни ресурси, ситуацијата на островот го одразува и длабокото историско непријателство, но и нови геополитички тензии без јасен исход.
ОД ДОЛГОГОДИШНА БЛОКАДА ДО ЕНЕРГЕТСКИ САНКЦИИ
Од крајот на 1950-тите, САД имаат наметнато една од најдолгите економски блокади во модерната историја, со цел да го изолираат кубанскиот режим и да притиснат за политички промени. Оваа политика вклучува ограничувања на трговијата, финансиските текови, инвестиции, како и строги санкции врз поединечни лица и клучни сектори на економијата.
Клучниот момент во последната епизода е насочениот притисок да се сопре протокот на нафта кон Куба, што САД го користат како економско оружје. Се санкционирани и субјекти што снабдуваат гориво, што предизвика прекин на испораките од главните партнери како Венецуела и Мексико. Резултатот е остар енергетски недостиг, што доведува до долги целодневни прекини на струјата, запрени јавни услуги и нарушување на основните економски активности.
ТЕШКО СЕКОЈДНЕВИЕ ЗА ОБИЧНИТЕ ЖИТЕЛИ НА КУБА
За обичните Кубанци, санкциите веќе не се апстрактен политички термин — тие се реалност што ги менува секојдневните животи. Ширум Хавана и другите градови, отпадот се таложи по улиците бидејќи дел од возниот парк за собирање отпад не може да работи поради недостиг од гориво.
Во исто време, недостатокот на енергија го парализира јавниот транспорт, болниците и училиштата, а економската нестабилност води до раст на невработеноста и недостиг од основни намирници, како млеко или месо. Туристичките приходи, кои се клучен дел од економијата, се намалуваат, со што дополнително се намалуваат приходите од странски валути.
Според анализите, на Куба и недостасува доволно нафта да го одржи сегашното ниво на потрошувачка повеќе од неколку недели, што создава реална закана од целосен прекин на критичните услуги.
Долгорочните економски ограничувања, според експерти на ООН, имаат многу пошироки ефекти отколку само енергетскиот недостаток. Санкциите го ограничуваат пристапот до финансиски пазари, ја зголемуваат трошоците за увоз на храна, лекови и резервни делови, а компании ширум светот се воздржуваат од долгорочни инвестиции поради ризик од американски рестрикции.
Истовремено, здравствениот сектор, кој традиционално беше една од столбовите на кубанското општество, е сериозно погоден — болници немаат пристап до многу основни лекови, медицински уреди и резервни делови поради ограничувања и ризикот од санкции.
Последиците највпечатливо се гледаат во масовната емиграција: повеќе од еден милион Кубанци ја напуштиле земјата во последните години, вклучувајќи многу здравствени работници и технички стручни кадри — што дополнително го поткопува социјалниот систем.
Кубанскиот претседател Miguel Díaz-Canel и другите владини функционери остро ги осудуваат санкциите, нарекувајќи ги „економски притисок“ или дури „геноцидни“ поради нивните ефекти врз животот на граѓаните. Хавана, сепак, повикува на дијалог со Вашингтон, со услови што вклучуваат почитување на суверенитетот и отстапување од притисокот преку санкции.
На меѓународната сцена, реакциите се поделени. Обединетите нации и бројни држави, вклучувајќи земји како Мексико, Велика Британија и други, изразија загриженост поради хуманитарните ефекти и повикаа на укинување на блокадата или барем омекнување на санкциите. Генералното собрание на ОН последователно ги осуди санкциите повеќе години по ред.
Од друга страна, одредени политички структури во САД, како сегашната администрација, ги одржуваат или заоструваат санкциите, тврдејќи дека тие се неопходни за притисок врз владата во Хавана и за поддршка на внатрешното незадоволство како средство за политички промени.
Аналитичарите предупредуваат дека ако ситуацијата продолжи без значајни политики за олеснување или обновување на трговските врски, Куба може да се соочи со уште подлабоки социјални тешкотии, вклучително продолжен пад на животниот стандард, исцрпена инфраструктура и широка демографска криза.
Нивото на неизвесност е огромно: додека некои во САД гледаат во санкциите средство за стратешки притисок, други меѓународни актери — вклучително и Русија — најавија поддршка, како што е потенцијалното испраќање на нафтни резерви, што дополнително ја комплицира геополитичката динамика.
(Фото: улица на Куба, kuhnmi,CC)
