Аналитика
Летната жештина за некого значи клима-уред, ладен пијалак и барање сенка. За друг, особено за луѓето над 65 години, може да биде сериозен здравствен ризик. Во денови кога температурите во Македонија се искачуваат до екстремно високи вредности, Институтот за јавно здравје предупредува дека токму повозрасните граѓани треба највнимателно да го организираат денот.
Причината не е само возраста. Со годините организмот потешко се приспособува на високите температури, а кај голем дел од повозрасните лица дополнителен фактор се хроничните заболувања и терапијата што редовно ја користат. Одредени лекови, посочуваат од ИЈЗ, можат да влијаат врз нормалната реакција на телото на топлина.
Затоа, во најжешките часови од денот, најдобрата препорака е едноставна – сонцето да се избегнува.
Од ИЈЗ советуваат лицата над 65 години да не престојуваат на отворено и да избегнуваат физичка активност во периодот од 11 до 17 часот. Ако излегувањето е неопходно, препораката е да се носи лесна, светла и широка облека, капа или шапка со широк обод и очила за сонце. При директна изложеност на сонце треба да се користи и средство со заштитен фактор SPF 30 или повисок.
Но, заштитата од горештината не завршува со барање сенка.
Во топлите денови организмот губи повеќе течности, па ИЈЗ советува вода да се пие редовно и пред да се појави чувството на жед. Алкохолот треба да се избегнува, а пијалаците со кофеин да се ограничат.
За лицата на кои лекар им препорачал ограничен внес на течности поради одредена здравствена состојба важи поинакво правило – тие треба да се консултираат со лекар за тоа колку течности е соодветно да внесуваат во периоди на високи температури.
Кога надвор е жешко, важна станува и температурата во домот.
Ролетните и завесите во текот на денот можат да помогнат да се спречи директното сончево загревање, додека проветрувањето е најдобро да се прави кога надворешната температура е пониска. Ако се користи клима-уред, од ИЈЗ предупредуваат да не се претерува со разладувањето и да се избегнуваат нагли температурни промени.
Има уште еден совет кој лесно може да се занемари – во периодот од 13 до 17 часот да не се користат шпорет, рерна и други уреди што дополнително ја загреваат просторијата.
Кога воздухот е тежок, а домот не може доволно да се излади, помага и директното разладување на телото. ИЈЗ препорачува туширање со млака или посвежа вода, користење влажни крпи и престој во најладниот дел од домот. Доколку има можност, препорачлив е престој и во климатизирана просторија.
Особено внимателни треба да бидат лицата со хронични заболувања.
Терапијата треба да се зема редовно и, нагласуваат од Институтот, никако не треба самостојно да се менува или прекинува поради горештината. Ако дојде до промена или влошување на здравствената состојба, потребно е навремено да се контактира матичниот лекар.
Но, високите температури имаат уште една страна која не е поврзана само со термометарот, водата или клима-уредот.
ИЈЗ посебно апелира повозрасните лица да останат во редовен контакт со семејството, пријателите и соседите. Ова е особено важно за луѓето кои живеат сами. Еден телефонски повик или кратка проверка како се чувствуваат може навреме да открие промена во здравствената состојба и да овозможи помошта да стигне кога е потребна.
Во денови на екстремна жештина, советите можеби звучат едноставно – помалку сонце, повеќе вода, поладен дом и помал физички напор. Но, токму тие едноставни навики можат да бидат најважната заштита за оние кај кои високите температури не се само непријатност, туку реален ризик за здравјето.
