Аналитика
Македонските ИТ-компании треба повеќе да инвестираат во сопствени производи во ерата на вештачката интелигенција, а домашниот бизнис-сектор треба да им даде шанса тие производи да се тестираат и да се докажат на домашниот пазар.
Тоа е повикот што Филип Петровски, извршен директор на Data Masters и потпретседател на МАСИТ, го упати на 25. Годишна конференција на Македонската берза, зборувајќи за можностите што ги отвора ВИ и за тоа каде македонскиот технолошки сектор може да ја бара својата шанса.
Петровски беше директен дека Македонија нема ресурси за да изгради нов Anthropic и да се натпреварува со глобалните ВИ-компании во нивната игра. Но, според него, домашниот сектор може да создава конкретни примери и решенија што ќе ги трансформираат компаниите прво дома, а потоа ќе можат да се понудат и на странските пазари.
Повеќе инвестиции во сопствени производи
Како потпретседател на МАСИТ, Петровски посочи дека една од пораките што ја споделуваат во Комората е компаниите да се мотивираат да инвестираат во производи.
Неговата поента е дека иновацијата не се сведува само на создавање голем ВИ-модел. Просторот за македонските компании е во тоа како новата технологија ќе ја применат во конкретни производи, процеси и решенија.
Во говорот тој нагласи дека таквите примери и случаи на употреба можат прво да ги трансформираат домашните компании, а потоа да се презентираат и на странските пазари.
Без домашни референци потешко се излегува надвор
Но, за еден производ да стане успешна извозна приказна, според Петровски, потребна е и поддршка од домашниот бизнис-сектор.
„Кој не е добар дома и нема резултати дома, не може да излезе надвор така лесно, ако ги нема примерите од дома“, порача Петровски.
Токму затоа тој го нагласи значењето на првите нарачки и на првите пилот-проекти со кои производот се докажува во пракса. Таквите соработки, според него, можат да помогнат да се изградат нови производи, нови брендови и компании со потенцијал за раст.
За технолошка компанија, првата сериозна нарачка од клиент може да значи многу повеќе од приход. Таа носи референца, простор за понатамошен развој и можност компанијата да расте без да отстапува дел од сопственоста во замена за капитал.
Амбицијата – првиот македонски „еднорог“
Петровски ја постави и пошироката амбиција: Македонија да создаде свој прв „еднорог“ – технолошка компанија вредна над една милијарда долари.
Неговата порака е дека разговорот не треба да почнува само од ИПО или од излегување на берза, туку многу порано – од тоа како да се создаде производ што може да расте, да добие први корисници и резултати дома и потоа да излезе на странските пазари.
Во презентацијата Петровски наведува дека еден „еднорог“ би вредел околу една седмина (14 настопур) од целата пазарна капитализација на Македонската берза, со порака: „Да го изградиме првиот македонски еднорог така што ќе му дадеме шанса.“
Така, неговиот повик оди во две насоки: македонските ИТ-компании да создаваат повеќе сопствени производи и да ги користат можностите што ги отвора ВИ, а домашните компании да им дадат простор тие решенија прво да се докажат на македонскиот пазар.
Идејата е следната успешна технолошка приказна да не остане само извозен успех, туку еден ден да стигне и до домашниот пазар на капитал.
„Еуфоријата е нивна. Еволуцијата мора да биде наша.“
Р.П.
