Аналитика
Зад албумите што со децении се лепат, собираат и разменуваат низ целиот свет, стои сопственичка приказна полна со продажби, преземања, финансиски пресврти и големи инвестициски интереси. Панини почна како семејна италијанска приказна, но со текот на времето помина низ рацете на британски медиумски магнат, италијански инвеститори, Marvel Entertainment, па повторно се врати под италијанска приватна контрола.
Денес Панини е на нова пресвртница. Сопствениците разгледуваат дали да ја продадат компанијата, дали да примат нов инвеститор или да ја изнесат на берза. Вредноста што се споменува на пазарот достигнува околу 5 милијарди евра, што покажува колку голем бизнис стои зад производот што многумина сè уште го доживуваат како детска игра.
Од семејна компанија до прва голема продажба
Панини е основана во 1961 година во Модена од браќата Џузепе, Бенито, Франко и Умберто Панини. Во 1988 година компанијата излегува од рацете на семејството Панини. Тогаш била продадена на бизнис-империјата на британскиот медиумски магнат Роберт Максвел. Тоа е првиот голем сопственички пресврт во историјата на компанијата.
Продажбата на Максвел ја означува трансформацијата на Панини од семеен бизнис во дел од поголема меѓународна групација. Но периодот под Максвел не трае долго. По финансиските проблеми и распадот на дел од неговата империја, Панини повторно ја менува сопственичката структура.
Враќање во италијанска орбита
По кризата на групацијата Максвел, Панини во 1992 година повторно се враќа во италијанска сопственичка орбита. Во сопственичката структура влегуваат Bain Gallo Cuneo и De Agostini.
Овој период е важен затоа што Панини повторно добива италијанска деловна основа, но и затоа што компанијата веќе не е само носталгичен бренд за фудбалски сликички. Таа станува меѓународен издавач и производител на колекционерски производи, со пазар што оди многу подалеку од Италија.
Само две години подоцна, во 1994 година, следува нова голема трансакција. Marvel Entertainment Group договара купување на Panini Group за околу 150 милиони долари.
Тоа е еден од најинтересните моменти во историјата на компанијата. Панини, бренд што почнал со фудбалски сликички, станува дел од групација позната по суперхерои, стрипови и поп-култура. Во тој период Панини не е само фудбалски албум, туку дел од поширок пазар на лиценцирани изданија, стрипови, списанија и колекционерски производи.
Но, ниту оваа фаза не трае засекогаш. Подоцна Панини повторно се враќа под италијанска контрола и продолжува да работи како независна групација.
Кој го поседува Панини денес?
Денес Панини е приватна компанија со седиште во Модена и е под контрола на семејствата Барони и Салустро. Тоа значи дека Панини формално останува италијанска компанија, но веќе не е семеен бизнис на оригиналните браќа Панини.
Токму денешните сопственици сега се соочуваат со една од најважните одлуки во поновата историја на компанијата: дали да ја продадат, дали да примат нов инвеститор или да ја изнесат на берза.
Според последните информации од меѓународни финансиски медиуми, акционерите на Панини треба до крајот на 2026 година да одлучат дали ќе продолжат со некоја од овие опции.
Компанијата ги ангажирала Citi како финансиски советник за да ги разгледа стратешките опции. Меѓу нив се споменуваат целосна продажба, продажба на удел на надворешен инвеститор или излез на берза.
Вреднувањето што се разгледува се движи околу 5 милијарди евра, односно околу 5,8 милијарди долари. Тоа е огромна бројка за компанија што почнала со препродажба на непродадени фудбалски сликички.
Интересот не е мал. Според информациите од пазарот, околу дваесетина потенцијални купувачи покажале интерес за Панини. Меѓу нив се споменуваат приватни инвестициски фондови, спортски групации и медиумски компании.
Но, продажбата не е само прашање на цена. Таа доаѓа во период кога спортската колекционерска индустрија брзо се менува, а конкуренцијата станува многу посилна.
Во исто време, компанијата се соочува со силен притисок од конкуренцијата. Американскиот гигант Fanatics и неговиот бренд Topps агресивно влегуваат во бизнисот со спортски колекционерски производи, лиценци и картички.
Fanatics го сакал Панини – но договорот пропаднал
Еден од најважните моменти во поновата историја на Панини е обидот на американскиот гигант Fanatics да дојде до договор со италијанската компанија.
Според информации од американски медиуми, Fanatics во 2022 година понудил повеќе од 2 милијарди долари за преземање на Панини или за откуп на дел од клучните права и договори. Но разговорите пропаднале.
Fanatics во меѓувреме го засили своето присуство во овој сектор. Во 2022 година ја купи Topps, еден од најпознатите американски брендови за спортски картички. Со тоа Fanatics доби силна платформа за влез во глобалниот бизнис со колекционерски производи.
Topps, FIFA и 2031 година – крај на една ера?
Најголемиот предизвик за Панини денес доаѓа токму од Fanatics и Topps.
FIFA склучи долгорочен договор според кој Topps, бренд во сопственост на Fanatics, од 2031 година ќе стане ексклузивен производител на FIFA сликички, картички и други колекционерски производи поврзани со натпреварувањата на светската фудбалска организација.
Тоа значи дека Панини може да ја загуби една од најважните лиценци во својата историја – Светското првенство.
Ако тоа се случи, ќе заврши соработка што трае уште од Мексико 1970 година. За фудбалските романтичари тоа е крај на една ера. За бизнисот, тоа е голема промена на пазарот на спортски колекционерски производи.
Судска битка за милијарди
Панини и Fanatics веќе се во судски спор во САД. Италијанската компанија го обвинува американскиот конкурент за антиконкурентски практики и за агресивно преземање на клучни лиценци и позиции на пазарот.
Fanatics ги отфрла обвинувањата и тврди дека успехот е резултат на подобри договори, посилна понуда и поефикасен бизнис-модел.
Панини се бори да ја задржи позицијата во индустрија во која лиценците стануваат сè поскапи, конкуренцијата сè поагресивна, а колекционерството сè повеќе се сели и во дигиталниот свет.
Најголемото прашање не е само колку вреди Панини денес. Прашањето е дали Панини ќе остане симбол на Светските првенства и во иднина, во време кога Fanatics и Topps ја преземаат иницијативата во глобалниот спортски колекционерски бизнис.
К.М.
