Аналитика
Додека човештвото гледа кон вселената во потрага по непознат живот, еден цел свет сè уште се крие во темнината на нашата планета — во океанските длабочини. Експедиција за морска биологија во меѓународните води покрај брегот на Бразил за само две недели откри 31 нов вид, отворајќи прозорец кон едно од најголемите, но и најмалку истражените живеалишта на Земјата.
Меѓународниот тим научници, составен од експерти од САД, Австралија, Бразил и Јапонија, истражувал од бродот „Фалкор“, кој го управува Океанскиот институт „Шмит“. Експедицијата започнала од Салвадор, во бразилската држава Баија, а фокусот бил ставен на таканаречените средни води — темниот океански простор меѓу морското дно и површинскиот слој осветлен од сонцето.
Токму тој дел од океанот, велат научниците, е најголемото живеалиште на планетата. Тој опфаќа околу 90 проценти од животниот простор на Земјата, но и понатаму останува речиси непознат за науката. Затоа не е изненадување што истражувачите за кратко време пронашле толку многу нови форми на живот.
Меѓу откриените видови има девет медузи, седум сифонофори, седум ктенофори, четири ларвацеи, еден амфипод, брзодвижен црв, како и два џиновски ризаријани — едноклеточни организми што, иако се микроскопски по природа, можат да се видат со голо око.
Главната научничка на експедицијата, д-р Карен Осборн од Националниот музеј за природна историја „Смитсонијан“, вели дека тимот бил изненаден од брзината со која новите видови биле пронајдени и идентификувани.
„Средната вода е полна со неверојатни животни за кои знаеме многу малку. Ова беше област што претходно не била истражувана, па шансите за нови откритија беа големи. Мора да сме многу блиску до рекорд за откривање нови животни за толку краток период“, изјави Осборн.
Клучна улога во успехот имала новата технологија што научниците ја користеле на самиот брод. За првпат, истражувачите можеле во живо да ја набљудуваат тридимензионалната клеточна структура на микробниот живот, благодарение на технолошкиот систем наречен „Лигња“.
Станува збор за специјализиран конфокален микроскоп со вртечко тркало, кој користи ласери за скенирање на микроскопските детали кај организмите. Наместо примероците да се носат во лабораторија и со недели да се подготвуваат за анализа, научниците можеле веднаш, на бродот, да гледаат како клетките комуницираат, како разменуваат материјал и како градат скелетни структури.
„Тоа отвора сосема нов свет на истражување“, вели Осборн. „Можевме да ги гледаме живите процеси додека се случуваат, нешто што вообичаено бара долга лабораториска подготовка.“
Покрај „Лигња“, тимот користел и прототип-системи за снимање, генетска анализа и далечински управувано подводно возило. Тоа им овозможило да ги документираат организмите во нивната природна средина, пред да бидат собрани за понатамошно проучување.
Откритијата не се важни само затоа што ја збогатуваат листата на познати видови. Тие помагаат и подобро да се разбере како функционира океанот, особено неговата улога во апсорпцијата на јаглеродот. Многу од овие суштества преку ден се кријат во длабочините, а ноќе се движат кон површината за да се хранат. Тоа вертикално движење има значајно влијание врз начинот на кој јаглеродот се пренесува низ океанските слоеви.
Експедицијата доаѓа во период кога научниците предупредуваат дека човештвото сè уште знае премалку за океаните. Иако тие покриваат поголем дел од планетата и имаат огромно влијание врз климата, биодиверзитетот и животот на Земјата, голем дел од нив останува неистражен.
За Осборн, пораката од оваа експедиција е јасна: потребни се повеќе вакви истражувања, повеќе меѓународна соработка и повеќе инвестиции во технологија што ќе овозможи да се види она што досега било скриено.
„Она што човештвото досега го откри е само врвот на ледениот брег. Во океанот постои огромна количина живот што ги решава предизвиците на необични начини. Замислете што сè можеме да научиме кога подобро ќе го разбереме“, порача таа.
