Аналитика
Бугарија ја запира воената помош за Украина. Министерот за одбрана на Република Бугарија, Димитар Стојанов објави дека новата влада под премиерот Румен Радев нема да испраќа повеќе оружје, тврдејќи дека конфликтот е војна на исцрпување што најдобро се решава на преговарачка маса. Медиумите го претставија ова како проруски пресврт, усогласувајќи се со долгогодишниот став на Радев дека вооружувањето на Украина само го продолжува страдањето.
Бугарија никогаш не била директен донатор за Украина од највисок ранг. Од почетокот на војната со Русија, таа му достави на Киев околу 13 пакети помош од 2022 година, честопати вклучувајќи залихи од советската ера како тенкови Т-72, авиони Су-25 (преку посредници), оклопни возила БТР и артилериски гранати – опрема што украинските сили можеа веднаш да ја користат без преквалификација, пишува EUalive.net.
Голем дел од вистинското влијание дојде индиректно. Во раните фази од војната, Бугарија извезуваше големи количини муниција и оружје до европски посредници или трети земји, кои потоа ги насочија кон Украина. На тој начин властите во Софија можеа веродостојно да негираат директна вмешаност, а сепак да снабдуваат критична муниција од советски калибар кога на Украина ѝ беше најпотребна. Овој пристап на „влегување оружје низ задната врата“ беше намерен, поттикнат од политичката чувствителност дома.
Аналитичарите очекуваат комерцијалниот извоз и тековите финансирани од трети страни да продолжат или дури да растат. Бугарската одбранбена индустрија, особено производителите на гранати од 122 мм и 152 мм, останува клучен европски снабдувач. Прекинот на официјалната помош не е еднаков на затворање на производствените линии или приватните/комерцијалните канали. Изјавата на новата влада е насочена кон директните трансфери од држава до држава, а не кон поширокиот екосистем.
Убедливата победа на Радев го одразуваше посебното јавно расположение на Бугарија. Историските врски со Русија се длабоки. Големи делови од населението остануваат скептични кон Украина и ја гледаат војната низ призма на симпатии кон Москва. Социјалните медиуми – особено Фејсбук – ги засилуваат овие чувства, со широко распространети наративи што ја прикажуваат Украина како алчна и провокативна, а Западот како ескалатор.
Претходните влади ја потценуваа или ја прикриваа помошта токму за да избегнат негативни реакции. Радев, поранешен претседател, сега премиер, победи со додворување на ова гласачко тело. Неговата реторика – „војната не може да се добие на бојното поле“, на Украина ѝ треба „повеќе луѓе, а не повеќе оружје“ – резонира дома, дури и кога реалностите на бојното поле (украински напредоци, руски загуби и адаптивна одбрана) го предизвикуваат таков песимизам.
Оваа домашна поза носи ризици. Ако украинските успеси се зголемат – потенцијално вклучувајќи големи нарушувања на руската команда – предвидувањата на Радев би можеле да изгледаат застарени. Сепак, неговата база е отпорна; срамот во странство ретко ги дестабилизира лидерите закотвени во популистички расположенија.
Бугарија останува членка на НАТО и ЕУ. Радев покажа флексибилност во минатото: тој не блокираше големи одлуки, а неговата влада веројатно нема да стане целосен расипувач како Унгарија на Орбан.
Аналитичарите очекуваат дека тимот на Радев веројатно ќе одржи двонасочен пристап: силен скептицизам за домашна употреба, а прагматична соработка на меѓународно ниво.
БУГАРСКАТА ОПОЗИЦИЈА ГО ОСУДИ ЧЕКОРОТ НА ВЛАДАТА
Изјавата на министерот за одбрана дека Бугарија повеќе нема да ѝ дава воена помош на Украина покренува прашања за предвидливоста на надворешната политика на Бугарија, довербата во Бугарија како сојузник и заштитата на националните интереси на земјата.
Ова беше наведено во документот со став издаден од парламентарната група ГЕРБ-СДС, според БТА. „Уставот е јасен. Министер не може, преку јавна изјава, да измени или поништи одлука донесена од Парламентот“, се наведува во документот.
Во изјава за медиумите, партијата Демократска Бугарија го опиша одбивањето да му се даде помош на Киев како „стратешка грешка што директно влијае на безбедноста на Бугарија“. „Воената помош за Украина не е добротворност. Тоа е инвестиција во обезбедувањето Путин да биде запрен што е можно подалеку од границите на Европската Унија“, додаде коалицијата.
Николај Денков, претседател на парламентарната група „Продолжуваме со промената“, објави дека поднел прашање до премиерот Румен Радев барајќи разјаснување на точната позиција на бугарската влада во врска со помошта за Украина. „Доколку Бугарија биде нападната од агресор, дали треба веднаш да се предадеме за да постигнеме „праведен и траен мир“?“, праша и Денков.
(Фото: President.bg)
