Аналитика
Пожар на пристаништето во Саутемптон во среда наутро, кој уништи 33 кинески автомобили Jaecoo – многу од нив електрични теренци E5 од 27.500 фунти – се случи помалку од еден месец пред Кина да воведе строги нови стандарди за безбедност на батериите за да ги намали ризиците од пожар и експлозии во брзорастечкиот сектор.
Jaecoo E5 излезе во продажба во август 2025 година и е единствениот целосно електричен модел што Jaecoo – најбрзорастечкиот мејнстрим автомобилски бренд во Велика Британија – моментално го нуди.
Останува нејасно што го предизвика пожарот, кој се прошири на други возила паркирани во близина – во некои случаи оставајќи само изгорени остатоци. Jaecoo UK вели дека инцидентот е „под истрага“.
НОВИТЕ ПРАВИЛА ЗА БЕЗБЕДНОСТ НА БАТЕРИИ ЗА ЕВ
Пожарот се случи пред новите правила за безбедност на батериите за електрични возила „без пожар, без експлозија“ кои пристигнуваат на 1 јули. Кинеското Министерство за индустрија и информатичка технологија издаде збир технички стандарди за батериите во електричните возила и хибридните автомобили со приклучок.
Новите безбедносни барања се дел од ревидирана листа од 294 национални стандарди што опфаќаат 13 сектори за безбедност на батериите на електричните возила, од потрошувачка на енергија до рециклирање и, што е клучно, безбедност.
Правилата утврдуваат построги задолжителни тестови што ќе бараат од компаниите да се осигурат дека нивните батерии нема да се запалат или експлодираат во рок од два часа од „термичко испарување“ – најчестата причина за пожари поврзани со батериите.
Ова е хемиска верижна реакција што се одвива во литиум-јонска батерија кога оштетена или прегреана ќелија ослободува складирана енергија побрзо отколку што може да ја распрсне. Неконтролираното генерирање на топлина предизвикува домино ефект врз другите ќелии, брзо ширејќи го пожарот. Поради интензивната топлина кога горат материјалите во батериите, пожарите во електричните возила обично се многу потешки за гаснење.
Одделот за стандардна технологија при Државната администрација за регулирање на пазарот очекува производителите на автомобили и производителите на батерии да ги подобрат своите структури на ќелии и термичко управување за да спречат пожари и други термички инциденти.
Сè уште не е јасно како ќе се спроведуваат овие нови стандарди или какви ќе бидат казните ако електричниот апарат сепак се запали.
Батериите за електрични возила се веќе многу безбедни, но се очекува новите правила да ги поттикнат производителите дополнително да ги подобрат системите за дизајн и безбедност. Ова веројатно ќе ги зголеми трошоците за развој, што пак би можело да влијае на цените на електричните возила, бидејќи батеријата е најголемата компонента на трошоците.
Кина е доминантна сила во производството на батерии за електрични возила. Кинеските производители учествуваа со 83 проценти од глобалното производство во 2023 година, во споредба со седум проценти на ЕУ, според Европската асоцијација на производители на автомобили (ACEA).
Кина е исто така најголемиот светски извозник на батерии за електрични возила, со околу 12 проценти од нејзините батерии испратени во странство. Од батериите во вредност од 27 милијарди евра увезени во ЕУ во 2023 година, Кина учествуваше со 87 проценти.
Во 2025 година, кинеските производители испорачаа 42 проценти од батериите за електрични возила во Европа, добивајќи четири процентни поени на годишно ниво и намалувајќи го мнозинскиот удел на Јужна Кореја од 56 проценти.
Двата најголеми светски производители на батерии за електрични возила се кинески: CATL и BYD.
Влијанието што овие нови регулативи би можеле да го имаат врз глобалните стандарди за безбедност на батериите сè уште не е познато. Сепак, доколку кинеските производители подлежат на повисоки безбедносни прагови – и снабдуваат многу европски марки – европските електрични возила наскоро би можеле да ги користат овие новорегулирани, побезбедни батерии.
И други земји би можеле да го следат примерот и да имплементираат слични стандарди „без пожар, без експлозија“.
МИТОТ „ЕЛЕКТРИЧНИТЕ ВОЗИЛА ЛЕСНО СЕ ПАЛАТ“
Верувањето дека електричните возила се склони кон палење е еден од најчестите – но неточни – митови околу електричните автомобили. Напротив, податоците покажуваат дека електричните автомобили имаат многу помала веројатност да се запалат од бензинските и дизел возилата.
Податоците за пожари од извори, вклучувајќи ја Владата на Велика Британија и Шведската агенција за граѓански непредвидени ситуации, се спротивставуваат на оваа приказна.
Во неа се наведува: „Противпожарната служба проценува дека има околу 100.000 пожари на возила секоја година во Велика Британија, а записите за 2022 до 2023 година покажуваат само 239 пожари на електрични возила – или 0,24 проценти. Шведската агенција за граѓански непредвидени ситуации објави дека „бензинските и дизел автомобилите имаат 20 пати поголема веројатност да се запалат од електричните возила“. Во 2022 година, во Шведска се регистрирани 611.000 пожари на возила, од кои 23 биле пожари на електрични возила – или 0,004 проценти“.
Бројот на инциденти се зголемува со побавно темпо од растот на бројот на електрични возила – што значи дека ваквите пожари остануваат исклучително ретки.
Сепак, важно е да се напомене дека гаснењето пожар во батерија на електрични возила обично трае подолго од пожар во возило со мотор со внатрешно согорување (ICE), а постои и ризик од повторно палење.
Кинеските правила насочени кон искоренување на сите пожари би го отстраниле овој проблем и би ги направиле електричните возила уште побезбедни.
Во моментов во Велика Британија се продаваат околу 30 кинески брендови, а околу 30 проценти од сите електрични возила што се продаваат во Велика Британија се кинески.
BYD е најпознатиот производител на батерии за електрични возила во земјата, наречен „убиец на Тесла“. Во текот на речиси три децении иновации, BYD ја усоврши својата батерија Blade – единица од литиум железо фосфат (LFP) – во еден од најбезбедните достапни електрични и хибридни системи на батерии.
Отпорна на удари, високостабилна, енергетски густа и ултратенка, батеријата Blade сега е во својата втора генерација.
Околу пет проценти енергетски густа од својот претходник, ажурираната верзија ја поддржува технологијата за брзо полнење на BYD, овозможувајќи им на некои модели да добијат значително полнење за само неколку минути.
Дури и оваа ултра безбедна батерија можеби ќе треба да стане уште побезбедна според новите прописи на Кина – а, пак, така ќе треба да станат и електричните возила што ја користат во Велика Британија.
И тоа е значителен број: BYD е најпродаваниот бренд за електрични возила во Велика Британија за 2026 година досега. BYD продаде 12.754 електрични автомобили помеѓу јануари и април, според податоците на SMMT, што му дава повеќе од седум проценти од пазарот и го прави најпопуларниот бренд за електрични возила меѓу приватните купувачи.
Сите модели на BYD (како што се Atto 2, Sealion 7 и Dolphin Surf) ја користат батеријата Blade на BYD. Сите електрични возила на MG (вклучувајќи ги MG4 EV и Cyberster) користат батерии произведени во заедничко вложување помеѓу матичната компанија SAIC Motor и CATL.
Поновите модели како Omoda E5 од матичната марка Chery ја користат батеријата Blade на BYD.
Сепак, европските брендови, вклучувајќи го и Volvo – во сопственост на кинескиот Geely – користат кинески батерии од CATL, а Vauxhall ќе ја користи технологијата за батерии за електрични возила на својот кинески партнер Leapmotor во идните модели.
Податоците покажуваат дека електричните автомобили имаат многу помала веројатност да се запалат од бензинските и дизел автомобилите. Батеријата Blade на BYD е нашироко признаена како една од најбезбедните во светот и се користи во сите нејзини електрични возила на британските патишта, заклучува thisismoney.co.uk
