Аналитика
YouTube е американска платформа за споделување видеа преку интернет во сопственост на Google. YouTube е основан на 14 февруари 2005 година, а првото видео споределено на страницата се случило истата година, на денешен ден, 23 април. Јутјуб е основан од страна на Чед Харли, Џавед Карим и Стив Чен, сите поранешни вработени во PayPal, кои се збогатиле откако нивната компанија беше превземена од страна на eBay.
Харли студирал дизајн на Универзитетот Индијана во Пенсилванија, а Чен и Карим заедно студирале компјутерски науки на Универзитетот Илиноис Урбана-Шампејн.
ИДЕАТА РОДЕНА НА ДОМАШНА ЗАБАВА СТАСА ДО 15 МИЛИЈАРДИ ВИДЕА
Според приказната која најчесто се повторува во медиумите, Харли и Чен ја развиле идејата за YouTube во првите месеци од 2005 година, откако имале тешкотии при споделувањето видеа што биле снимени на вечера во станот на Чен во Сан Франциско. Карим не присуствувал на забавата и негирал дека тоа се случило, но Чен забележал дека идејата дека YouTube е основан по вечера „веројатно била многу зајакната со маркетинг идеи околу создавање приказна што е многу сварлива“.
Со седиште во Сан Бруно, Калифорнија, тоа е втората најпосетена веб-страница во светот, по самиот Google. Во јануари 2024 година, YouTube достигна повеќе од 2,7 милијарди месечни активни корисници, кои заедно гледаа повеќе од една милијарда часа видео секој ден. Од мај 2019 година, видеата се прикачуваа на платформата со брзина од повеќе од 500 часа видео во минута, а од средината на 2024 година, вкупно имаше приближно 14,8 милијарди видеа.
YouTube започна како технолошки стартап финансиран од ризичен капитал. Помеѓу ноември 2005 и април 2006 година, компанијата собра пари од различни инвеститори, а Sequoia Capital и Artis Capital Management беа најголемите два. Раното седиште на YouTube беше сместено над пицерија и јапонски ресторан во Сан Матео, Калифорнија. Во февруари 2005 година, компанијата ја регистрираше www.youtube.com. Првото видео беше поставено на 23 април 2005 година. Насловено како „Јас во зоолошката градина“, го прикажува ко-основачот Џавед Карим во зоолошката градина во Сан Диего и сè уште може да се гледа на страницата. Истиот ден, компанијата започна јавна бета верзија.
ПРВОТО ВИДЕО СО НАД МИЛИОН ПРЕГЛЕДИ
До ноември 2005 година едно видео ги собори сите рекорди – реклама на Nike со Роналдињо стана првото видео што достигна еден милион вкупни прегледи. Веб-страницата излезе од бета верзијата во декември 2005 година, до кога страницата добиваше 8 милиони прегледи дневно. Клиповите во тоа време беа ограничени на 100 мегабајти, само 30 секунди снимка.
На 13 ноември 2006 година, YouTube беше купен од Google за 1,65 милијарди американски долари (еквивалентно на 2,44 милијарди долари во 2025 година). Google го прошири деловниот модел на YouTube од генерирање приходи само преку реклами до платени понуди како што се филмови и ексклузивна програма експлицитно произведена за YouTube. Исто така, нуди YouTube Premium, опција за платена претплата за гледање видеа без реклами. YouTube ја инкорпорираше програмата Google AdSense, генерирајќи повеќе приходи и за YouTube и за одобрените корисници. Во 2023 година, приходите од рекламирање на YouTube достигнаа вкупно 31,7 милијарди долари, што е зголемување од 2% во однос на 31,1 милијарди долари пријавени во 2022 година. Од четвртиот квартал од 2023 година до третиот квартал од 2024 година, комбинираните приходи на YouTube од рекламирање и претплати надминаа 50 милијарди долари.
Откако беше купен од Google, YouTube се прошири надвор од основната веб-страница, создавајќи мобилни апликации, мрежна телевизија, игри и можност за поврзување со други платформи. Категориите на видео на YouTube вклучуваат музички видеа, видео клипови, вести, кратки и играни филмови, песни, документарци, преноси во живо, влогови и друго. Повеќето поднесоци се генерирани од поединци, вклучувајќи соработка помеѓу YouTube-рите и корпоративни спонзори. Телевизиските канали, информативните медиуми исто така, создадоа и ја проширија својата видливост на YouTube каналите за да допрат до поголема публика.
YouTube имаше невидено општествено влијание, влијаејќи на популарната култура, интернет трендовите и создавајќи мултимилионерски познати личности. И покрај растот и успехот, платформата беше критикувана за олеснување на ширењето на дезинформации и материјал заштитен со авторски права, рутинско кршење на приватноста на своите корисници, прекумерна цензура, загрозување на безбедноста на децата и нивната благосостојба и за недоследно спроведување на упатствата на платформата.
(Фото: Основачите на Јутјуб, Ianmacm, CC)
