Од училишна клупа до кражба од 6,3 милијарди долари: Тајната економија на хакерите на Ким Џонг Ун

За само дваесетина минути, од дигиталните паричници на криптоберзата „Бајненс“ (Binance) бил извлечен најголемиот дел од неверојатни 6,3 милијарди долари. Зад овој огромен криптограбеж, според американското Федерално истражно биро (ФБИ), стојат хакери поврзани со Северна Кореја. Но, приказната започнува многу порано, во училниците на една од најизолираните држави во светот, каде што најталентираните деца се подготвуваат за кариера што може да им донесе станови, привилегии и девизи, а на државата милијарди долари.

Во земја во која обичните граѓани имаат строго ограничен пристап до интернет, власта создава врвни компјутерски стручњаци. Според истражување на „Ројтерс“, секоја година се избираат меѓу 150 и 200 особено надарени ученици, а селекцијата започнува уште на 11 или 12-годишна возраст. Тие изучуваат математика, програмирање, странски јазици и компјутерски технологии. Најдобрите продолжуваат на престижни универзитети, а дел завршуваат во специјализирани хакерски единици.

Наградите се исклучителни според севернокорејските стандарди. Успешните операции можат да донесат стан во Пјонгјанг, понекогаш и до 132 квадратни метри, пристап до девизи и повисок општествен статус. Но, зад привилегиите стојат строга дисциплина, постојан надзор и задолжителни финансиски норми.

Хакерските операции станаа значаен извор на девизи за Северна Кореја. Според компанијата за блокчејн-аналитика Chainalysis, хакери поврзани со земјата во 2025 година украле најмалку 2,02 милијарди долари во криптовалути, за 51 процент повеќе од претходната година. До крајот на 2025 година вкупната проценета вредност на кражбите достигнала 6,75 милијарди долари, а со последниот напад врз Binance надминува 13 милијарди долари. Тоа не значи дека сите средства завршиле во рацете на режимот, бидејќи дел биле блокирани или пресретнати.

Нападот врз Binance бил подготвуван со месеци. Хакерите користеле компромитиран софтвер, лажни интервјуа за работа и програмерски задачи со злонамерен код за да добијат пристап до внатрешните системи. Операцијата кулминирала на 29 октомври. До 3 ноември, според Binance, околу 2,85 милијарди долари биле замрзнати или пресретнати, а компанијата соопштила дека од сопствени средства надоместила приближно 98 проценти од украдената вредност.

Но, Северна Кореја заработува и на многу потивок начин. Нејзини ИТ-работници со украдени идентитети и лажни биографии се вработуваат од далечина во западни компании, кои веруваат дека ангажирале