Аналитика
Официјалниот портал на ЕУ за ETIAS го отстрани терминот за лансирање предвиден за „последниот квартал од 2026 година“ од својот банер и сега наведува само дека системот сè уште не е во функција и дека не се примаат барања. Не е објавен нов датум за лансирање.
Според медиумските извештаи, почетокот на примената се одложува за 2027 година, при што некои написи се повикуваат на септемвриски состанок на Управниот одбор на eu-LISA, на кој се очекува да се разгледа ревидираниот временски распоред. Сепак, нема официјална потврда за нов датум или за таков состанок, а септемвриски состанок на одборот не е наведен во јавниот календар. Следниот состанок на Управниот одбор на eu-LISA со утврден јавен датум е закажан за 17–19 ноември 2026 година во Даблин.
Без оглед на препораката на одборот, Европската Комисија е телото што официјално го одредува датумот на почеток на ETIAS, по добивањето на техничкото одобрение од eu-LISA. Комисијата се обврза да најави неколку месеци однапред пред почетокот на примената, по што ќе следи преоден период.
Што значи ова за патниците од земјите надвор од Европската Унија? Тие засега не можат да поднесуваат барања за ETIAS. Секоја веб-страница што во моментов нуди поднесување барања за ETIAS не е веродостојна. Веројатното одложување за 2027 година им дава на тимовите задолжени за мобилност дополнително време за подготовка на политиките за патување, буџетите и комуникацијата со патниците.
ЕТИАС нема да биде систем за регистрација на границата, туку задолжителна претходна онлајн дозвола за патување за државјани на земји чии граѓани се ослободени од визи, меѓу кои е и Северна Македонија.
Слично како американскиот ESTA или британскиот ETA, ЕТИАС ќе бара патникот да поднесе електронска апликација пред патувањето. Системот првично требаше да биде воведен во 2021 година, но неговото пуштање во употреба неколкупати беше одложувано.
ПРОБЛЕМАТИЧНИОТ ЕЕС И НАТАМУ „НА ПАУЗА“ ВО ФРАНЦИЈА, ПОРТУГАЛИЈА…
Меѓународната асоцијација за воздушен транспорт (IATA) ја повика Европската унија да ги продолжи мерките за флексибилност во врска со својот биометриски Систем за влез/излез (EES), предупредувајќи дека тие се неопходни за да се спречат дополнителни доцнења на аеродромите.
Според „Biometric Update“, Томас Рејнарт, виш потпретседател на IATA за надворешни односи, изјавил за медиумите во Брисел дека задржувањето на „делумната суспензија“ во текот на зимата е „апсолутно неопходно“.
Според неофицијални информации, на кои се потпираат медиумски извори во ЕУ, на Франција и осум други земји од Шенген зоната наводно им било дадено неопределено одложување во целосното спроведување на новиот биометриски граничен систем на ЕУ, и покрај тоа што привремената флексибилност официјално заврши минатата недела.
Се смета дека земјите ѝ кажале на Европската комисија дека сè уште не можат целосно да го спроведат Системот за влез/излез (EES) без да ризикуваат сериозни нарушувања на нивните граници.
На Франција, Белгија, Холандија, Германија, Грција, Малта, Португалија, Италија и Швајцарија наводно им е дозволено да продолжат со ограничување на биометриските проверки за „одржување на флуидноста на границите“, објавува The Times.
Според извештајот, не е поставен нов рок.
Европската Комисија не коментираше за оваа тема.
Овој развој доаѓа откако француските оператори на фериботи предупредуваат дека технологијата потребна за EES проверки не работи доволно добра за брза обработка на патниците. Жан-Марк Руе, претседател на Brittany Ferries, изјави за француското поморско издание Le Marin дека од патниците не може да се очекува да чекаат дополнителни три часа за едноставно да го напуштат пристаништето по деветчасовното преминување на Ла Манш.
Во Гранвил, Манш, патниците што пристигнуваат од Каналските Острови се соочуваат со чекање до три часа по слетувањето, според Оливие Норманд, комерцијален директор на „Манш Илс Експрес“.
Тој додаде дека доцнењата ги тераат англиските патници да ги напуштат рутите.
Операторите на фериботи ги обвинуваат проблемите со софтверот што се користи за биометриските проверки, повторувајќи ги загриженостите што ги искажаа повеќе индустриски групи, вклучувајќи го Меѓународниот совет на аеродроми (ACI), Ерлајнс за Европа (A4E) и Меѓународното здружение за воздушен транспорт (IATA), претходно ова лето.
Извештаите ги нагласуваат практичните тешкотии со кои се соочува Франција по рокот од 6 септември за привремена флексибилност на EES.
Таа флексибилност им овозможи на граничните премини привремено да го суспендираат собирањето отпечатоци од прсти и слики од лицето кога редиците станаа претерани. ЕУ претходно изјави дека нема да го продолжи аранжманот.
Авиокомпаниите и аеродромите предупредија дека отстранувањето на флексибилноста може да доведе до сериозни нарушувања.
Меѓународното здружение за воздушен транспорт повика заштитните мерки да останат достапни и по 6 септември, велејќи дека аеродромите сè уште се соочуваат со оперативни и технички проблеми.
Француските аеродроми, исто така, предупредија за понатамошни проблеми за време на есенскиот и божиќниот врв на патувањата, при што дефектите влијаат на самопослужните киосци на EES и нивната поврзаност со француските автоматски пасошки порти PARAFE.
Најновиот пријавен отстапок од страна на ЕУ значи дека британските патници може и понатаму да се соочуваат со различни нивоа на биометриски проверки, во зависност од тоа каде влегуваат во Франција и во пошироката Шенген-зона.
Системот EES формално останува во функција, но најновите случувања укажуваат на тоа дека биометриските проверки засега ќе продолжат да се спроведуваат нерамномерно на француските гранични премини.
