Аналитика
Од утре стапуваат во сила новите правила на ЕУ за пакување, со ограничување на употребата на пластика за еднократна употреба од 2030 година.
Европската Унија се подготвува да се збогува со амбалажата за еднократна употреба засекогаш, но не веднаш. Од утре, Регулативата за пакување и отпад од пакување (PPWR) – која стапи во сила во февруари 2025 година по долг и проблематичен законодавен процес – ќе се применува во сите 27 земји на ЕУ.
Според податоците на ЕУ, во блокот во 2023 година се генерирани 177,8 килограми отпад од пакување по лице. Во текот на изминатите години, обемот на отпад растеше побрзо од стапките на рециклирање.
Според новите правила, пакувањето што се пласира на пазарот ќе мора да биде рециклирано во иднина со цел да се намали обемот на отпад од пакување за 15% до 2040 година.
Покрај тоа, пластичните шишиња за пијалоци за еднократна употреба ќе мора да содржат минимален удел на рециклирана пластика.
Од 2030 година, производителите и увозниците исто така мора да обезбедат дека пакувањето што се користи за нивните производи е сведено на минимум.
Построги ограничувања ќе важат од среда за таканаречените „вечни хемикалии“ или PFAS (пер- и полифлуороалкилни супстанции) во пакувањето на храна.
PFAS се користат за да се направи хартијата или картонот отпорни на вода и маснотии, но можат да бидат штетни бидејќи тешко се разградуваат во телото и животната средина.
Рестриктивните мерки против пакувањето за еднократна употреба ќе стапат на сила и на 1 јануари 2030 година, кога на операторите ќе им биде забрането да пласираат одредени видови пакување за еднократна употреба на пазарот, почнувајќи од кечап и мајонез кесички до крем за кафе и шеќер кесички што најчесто се наоѓаат во кафулињата и рестораните.
Забраната ќе важи и за шишиња за шампон и лосиони за раце и тело што се користат во хотелите, како и за пластични кеси за претходно спакувано свежо овошје и зеленчук со тежина помала од 1,5 кг и садови за храна и пијалоци што се полнат и консумираат во кафулиња и ресторани. Новата регулатива, објаснува европски извор, е обид за хармонизирање на правилата што многу земји-членки веќе ги применуваат во своите национални закони преку Директивата за пакување, која ќе биде заменета со новите регулативи што почнуваат утре. Брисел проценува дека 40% од пластиката што се користи во ЕУ се користи за пакување.
Новите правила, исто така, имаат за цел да промовираат пакување за повеќекратна употреба. Од февруари 2029 година, пакувањето за повеќекратна употреба мора да биде јасно означено и различно од пакувањето за продажба за еднократна употреба.
Шемите за депозит и враќање за пластични шишиња и лименки со сода треба да се воведат во текот на следните години, а пластичното пакување за еднократна употреба за свежи производи ќе биде забрането од 2030 година.
(Фото: Donk A – Own work, CC BY-SA 4.0)
