Аналитика
Трошоците за живот повторно го засилуваат притисокот врз семејните буџети. Транспортот за една година поскапел за 9,5 отсто, храната продолжува да бележи раст, а инфлацијата во октомври достигнала 3,3 отсто. По септемвриските 2,7 отсто, новите податоци на Државниот завод за статистика покажуваат дека растот на цените повторно забрзува.
За само еден месец, од септември до октомври, трошоците за живот се зголемиле за 0,4 отсто. Иако на прв поглед станува збор за релативно мало зголемување, годишната споредба открива значителни разлики меѓу одделните категории производи и услуги.
Најизразено годишно поскапување е регистрирано кај транспортот – 9,5 отсто. Интересно е што во октомври, споредено со септември, транспортните трошоци дури се намалиле за 0,3 отсто. Тоа покажува дека краткорочното поевтинување не ја менува сликата за значително повисоките цени во однос на минатата година.
Висок раст на годишно ниво има и кај рекреацијата, спортот и културата, каде што цените се зголемиле за 8,5 отсто. Алкохолните пијалаци, тутунот и наркотиците поскапеле за 7,8 отсто, а образовните услуги за 5,6 отсто. Рестораните и услугите за сместување се поскапи за 4,9 отсто, додека трошоците поврзани со домувањето, водата, електричната енергија, гасот и другите горива пораснале за 3,7 отсто.
Кај храната, која зазема значаен дел од буџетот на домаќинствата, цените се повисоки за 2,1 отсто во споредба со октомври лани. Но, токму во последниот месец е забележано ново зголемување од 0,7 отсто. Тоа значи дека притисокот врз трошоците за секојдневно пазарување продолжува, иако годишниот раст на храната е понизок од вкупната инфлација.
Октомври донел и поскапување на облеката и обувките за 1,2 отсто во однос на септември, исто колку и кај рекреацијата, спортот и културата. Најголем месечен раст, од 2,5 отсто, е забележан кај алкохолните пијалаци, тутунот и наркотиците. Трошоците за домување и енергенси се зголемиле за 0,3 отсто, а за здравствена заштита за 0,1 отсто.
Сепак, не поскапело сè. Најголемо месечно поевтинување од 1,3 отсто е регистрирано кај покуќнината, опремата за домаќинствата и нивното редовно одржување. Рестораните и услугите за сместување поевтиниле за 0,7 отсто, а личната нега, социјалната заштита и разновидните стоки и услуги за 0,5 отсто.
Цените на образовните услуги, осигурувањето и финансиските услуги, како и информациите и комуникациите останале непроменети во однос на септември.
Дополнителен показател за ценовните движења е индексот на цените на мало, кој во октомври бележи годишен раст од 3,2 отсто, а месечно зголемување од 0,2 отсто.
Најновата статистика покажува дека инфлацијата не ги погодува сите трошоци подеднакво. Додека дел од производите и услугите бележат умерен раст или поевтинување, транспортот, рекреацијата и одредени други категории остануваат значително поскапи од пред една година.
За граѓаните, суштината е во куповната моќ: дури и кога инфлацијата е пониска од претходните години, цените и понатаму растат. А октомвриските податоци покажуваат дека тој раст повторно добива на интензитет.
