Аналитика
Изборниот пораз на Српската напредна странка отвори прашање и за судбината на луксузните државни резиденции што со години ги користеа нејзините највисоки функционери. Ана Брнабиќ живее во вилата на Јованка Броз, Томислав Николиќ речиси деценија по завршувањето на претседателскиот мандат остана на Дедиње, додека Александар Вучиќ официјално ја користеше пространата вила „Бокељка“. Промената на власта може да значи и промена на нивните адреси.
Александар Вучиќ, Ана Брнабиќ и Томислав Николиќ наскоро би можеле да го загубат правото на користење на луксузните државни вили во елитната белградска населба Дедиње. По победата на Студентската листа на вонредните парламентарни избори во Србија, под прашање е натамошното користење на државните резиденции што со години им беа на располагање на највисоките функционери на Српската напредна странка (СНС).
Според информации на порталот Nova.rs, кој се повикува на извор од Владата на Србија, по преземањето на функциите од новите државни раководители, досегашните корисници би требало да ги напуштат објектите и да се вратат во своите приватни домови.
Сепак, постои можност за исклучок. Доколку безбедносните служби проценат дека нивната сигурност е загрозена, тие би можеле привремено да останат под државна заштита или да бидат сместени на други обезбедени локации.
Конкретни датуми за иселување засега не се официјално утврдени. Тие ќе зависат од институционалната транзиција, важечките прописи и евентуалните безбедносни проценки.
Прашањето станува актуелно по изборите од 25 октомври, на кои, според прелиминарните резултати на Републичката изборна комисија, Студентската листа освои 52,71 процент од гласовите и апсолутно парламентарно мнозинство, додека листата „Александар Вучиќ – Обединета Србија“ доби 39,17 проценти.
БРНАБИЌ ЌЕ ТРЕБА ДА СЕ РАЗДЕЛИ ОД ВИЛАТА НА ЈОВАНКА БРОЗ
Меѓу најпознатите државни објекти што се најдоа во фокусот на јавноста е вилата во која некогаш живеела Јованка Броз, сопругата на југословенскиот претседател Јосип Броз Тито.
Во објектот од околу 750 квадратни метри, на булеварот „Кнез Александар Караѓорѓевиќ“, Ана Брнабиќ се всели во ноември 2020 година, додека ја извршуваше премиерската функција. Во вилата живее со својата партнерка Милица Ѓурѓиќ.
Кога во март 2024 година ја напушти премиерската функција и стана претседателка на српското Собрание, се очекуваше дека ќе треба да ја напушти резиденцијата.
Меѓутоа, во јули истата година Владата ја измени Уредбата за недвижности за репрезентативни потреби на Република Србија. Со измените, вилата го загуби статусот на премиерска резиденција и стана репрезентативен објект наменет за престој и службени потреби на претседателот на Народното собрание.
На тој начин Брнабиќ го задржа правото на користење.
Сега, со промената на парламентарното мнозинство, повторно се отвора прашањето за нејзиното иселување. Сепак, Брнабиќ формално сè уште ја извршува должноста вршител на должност претседател на Србија, која ја презеде по оставката на Вучиќ на 27 септември. Затоа, за нејзиното заминување од вилата ќе биде важен и завршетокот на транзицијата на државните функции.
ЕКС-ПРЕТСЕДАТЕЛОТ НИКОЛИЌ ОСТАНА НА ДЕДИЊЕ 9 ГОДИНИ ПО МАНДАТОТ
Уште поинтересен е случајот со поранешниот претседател Томислав Николиќ, кој со сопругата Драгица живее во државната вила на улицата „Ужичка“ број 23.
Николиќ се всели во резиденцијата во август 2012 година, по изборот за претседател на Србија. Но, иако неговиот претседателски мандат заврши во 2017 година, тој не се исели од објектот.
Неговото останување беше овозможено со владина одлука од 2018 година, кога вилата беше пренаменета за престој и репрезентативни потреби на претседателот на Националниот совет за координација на соработката со Русија и Кина.
На чело на овој Совет беше поставен токму Николиќ.
Така, наместо враќање во семејната куќа во Бајчетина, поранешниот претседател продолжи да живее во државниот објект, и речиси една деценија по завршувањето на мандатот.
Според српските медиуми, неговото иселување сега ќе зависи од одлуките на новата власт за функцијата што ја извршува и за натамошната намена на вилата.
ШТО ЌЕ БИДЕ СО ВИЛАТА НА ВУЧИЌ?
Поранешниот српски претседател Александар Вучиќ официјално ја користеше вилата „Бокељка“, сместена во Толстоева улица на Дедиње.
Станува збор за репрезентативен државен објект со површина од околу 1.700 квадратни метри, кој беше наменет за потребите на претседателот на Републиката.
Сепак, за разлика од Брнабиќ и Николиќ, за Вучиќ српските медиуми претходно објавуваа дека не живеел постојано во вилата, туку главно ја користел за официјални средби, приеми на странски делегации и други државни активности.
Поради тоа, неговиот случај не треба да се изедначува со иселување од постојано живеалиште.
По оставката од претседателската функција на 27 септември и изборниот пораз на СНС, се очекува користењето на објектот да биде усогласено со потребите на новото државно раководство.
Според изворот на Nova.rs, поранешните функционери ќе мора да ги напуштат државните вили кога новите претставници на власта ќе ги преземат своите должности.
Меѓутоа, доколку надлежните служби утврдат безбедносен ризик, можно е да им биде обезбедено привремено сместување на заштитена локација.
Српските прописи предвидуваат посебни правила за користење на државните резиденции, а претходната регулатива за дел од овие објекти предвидувала рок до шест месеци по престанокот на функцијата. Но, поради подоцнежните измени и пренамени на вилите, тој рок не може автоматски да се примени на сите тројца функционери.
Прашање е и дали новата влада ќе ги преиспита претходните одлуки со кои се менувала намената на државните објекти за да продолжат да ги користат одредени функционери.
И ДРУГИ ДРЖАВНИ НЕДВИЖНОСТИ ПОД ЛУПА
Промената на власта би можела да се одрази и врз користењето на други државни имоти на Дедиње.
Меѓу нив е и Клубот на пратениците во Толстоева улица, кој преку државната компанија ДИПОС го закупил бизнисменот Александар Кајмаковиќ, познат како Аца Босанац, кого српските медиуми го поврзуваат со СНС.
Според изворот на Nova.rs, неговото понатамошно користење на објектот ќе зависи од одлуките на новата влада.
Во август годинава, опозициски политичари побараа од надлежните обвинителства да го испитаат управувањето со државниот имот што бил под надлежност на ДИПОС за време на владеењето на СНС.
Со смената на власта во Србија, прашањето за државните вили добива и поширока димензија – каде завршува правото на функционерите на службено сместување, а каде почнува обврската државниот имот да се користи исклучиво за јавни потреби?
Одговорот ќе зависи од одлуките на новите институции. Засега е извесно дека изборниот пораз на СНС отвори ново поглавје и за државните недвижности што со години беа поврзувани со највисоките функционери на партијата.
(Фото: Вила Бокељка, Дедиње)
