БАНКА ОД 10 МИЛИЈАРДИ ЕВРА СÈ УШТЕ МОЖЕ ДА БИДЕ „МАЛА“: ЕЦБ ги менува правилата

Банка што работи претежно со локални компании, домаќинства и штедачи не е исто што и финансиски гигант со операции во десетици земји. Но во Европа, дел од регулаторната машина со години ги третираше многу послично отколку што нивната големина и ризик го оправдуваат. ЕЦБ сега сака да ја смени таа логика.

Во подготовка е нов режим со кој повеќе мали и некомплексни банки би добиле полесни правила за известување и надзор. Една од клучните промени е можноста сегашниот праг од пет милијарди евра актива да се зголеми до 10 милијарди евра.

Тоа, сепак, нема да значи дека секоја банка под новата граница автоматски ќе добие олеснување. Националните супервизори ќе можат да ја применуваат повисоката граница во зависност од структурата на домашниот банкарски сектор, а ќе се гледаат и ризикот, сложеноста и деловниот модел на конкретната институција.

Според проценките на ЕЦБ, со проширувањето на критериумите уште околу 150 до 160 европски банки би можеле да влезат во поедноставениот режим. Во него веќе се наоѓаат повеќе од 1.400 институции.

Но, за банките можеби поважна од самата бројка од 10 милијарди евра е количината документација што повеќе нема да мора да ја произведуваат.

ЕЦБ разгледува дополнително поедноставување на финансиското известување, поретки целосни супервизорски проверки кај институциите со низок ризик и полесни стрес-тестови. Кај дел од финансиското известување разликата може да биде огромна – наместо околу 13.500 податочни точки во целосниот пакет, малите и некомплексни банки би можеле да доставуваат околу 700.

Промени се планираат и кај стрес-тестовите. Наместо секоја мала банка самостојно да изработува сложени модели и сценарија, поголем дел од пресметките би можеле централизирано да ги прават супервизорите.

ЕЦБ, сепак, повлекува јасна граница: помалку бирократија не значи помалку капитал или послаба контрола. Идејата е регулаторниот товар да биде пропорционален на вистинскиот ризик.

Тоа е важно особено за помалите банки, кај кои фиксните трошоци за ИТ-системи, извештаи, усогласување и супервизорски процедури тежат многу повеќе отколку кај големите групации. Ако дел од тој товар се намали, повеќе ресурси би можеле да останат за дигитализација, услуги за клиентите и кредитирање.

Прагот од 10 милијарди евра, сепак, сè уште не е конечно правило. Дел од мерките ЕЦБ може да ги воведе преку сопствената супервизорска практика, додека за други ќе бидат потребни измени на европската регулатива.

Ако реформата помине, пораката за стотици европски банки ќе биде едноставна: контролата останува строга, но формуларите треба да станат помалку.