Аналитика
Нобеловата награда за физиологија или медицина за 2026 година во понеделникот им беше доделена на американскиот научник Карл Дајсерот и на германските научници Петер Хегеман и Георг Нагел за „нивните откритија поврзани со јонските канали управувани од светлина и оптогенетиката“.
Нобеловото собрание при Институтот Каролинска соопшти дека тројцата научници се наградени за откритијата што ги поставија темелите на оптогенетиката – метод кој овозможува контрола на нервната активност со помош на светлина.
Хегеман и Нагел го открија каналородопсинот, протеин со уникатни својства што ги прави клетките чувствителни на светлина.
Тие утврдија дека кога овој протеин се внесува во различни видови клетки, тие стануваат чувствителни на светлина, со што се отвораат нови можности за контрола на клеточната активност преку светлина.
Подоцна, Дајсерот го внесе генот за каналородопсин во нервни клетки од стаорци.
Изложувајќи ги клетките на сина светлина, тој успеа да поттикне нервни сигнали.
Потоа, тој ја разви техниката за контрола на нервните клетки во мозокот на живи глувци со помош на светлина.
„Овој метод за контрола на нервните сигнали со светлина денес се нарекува оптогенетика и брзо стекна глобално влијание“, се наведува во соопштението.
