Аналитика
Да се биде меѓу најбогатите луѓе на планетата не значи автоматски и да се биде меѓу најголемите филантропи. Разликите се огромни: додека Ворен Бафет во текот на животот донирал повеќе од 68 милијарди долари, а Џорџ Сорос се откажал од сума еквивалентна на околу три четвртини од неговото богатство, дел од луѓето од самиот светски врв според богатството имаат донирано само мал дел од она што го поседуваат.
Најновата анализа на Forbes, ажурирана во август 2026 година, овозможува прилично добра споредба. Методологијата е строга: како донација се сметаат парите што навистина стигнале до добротворни организации, а не ветените милијарди или средствата префрлени во фондации и фондови кои сè уште не се распределени. Податоците за доживотните донации се до крајот на 2025 година, а проценките на богатството користени за пресметката се од 16 јануари 2026 година.
Според тие податоци, ова се десетте најголеми живи американски филантропи, подредени според парите што реално ги донирале:
БАФЕТ: ДОСЕГА ДОНИРАНИ 68,3 МИЛИЈАРДИ ДОЛАРИ И НЕ ЗАПИРА ТУКА
На врвот убедливо останува Ворен Бафет. До крајот на 2025 година тој донирал околу 68,3 милијарди долари, што според методологијата на Forbes одговара на 32 проценти од неговото богатство.
Само во 2025 година неговите донации се зголемиле за 6,3 милијарди долари. Најголем дел од филантропијата на Бафет е насочена кон здравството и борбата против сиромаштијата, преку фондацијата на Гејтс и четирите фондации поврзани со неговото семејство.
А Бафет одамна има ветено дека повеќе од 99 проценти од неговото богатство на крајот ќе биде насочено кон филантропски цели.
БИЛ И МЕЛИНДА ГЕЈТС, ЗАЕДНО ДОНИРАЛЕ НАД 52 МИЛИЈАРДИ, БИВШАТА НА БЕЗОС СО „ЛЕСНА РАКА“
На второто место Forbes засега заеднички ги пресметува Бил Гејтс и Мелинда Френч Гејтс, иако тие се разведени од 2021 година, бидејќи огромен дел од нивната филантропија во претходните децении беше заедничка.
Доживотно се пресметани 52,6 милијарди долари донации, главно за глобалното здравство и намалување на сиромаштијата. Тоа претставува околу 28 проценти според методологијата на Forbes.
Но, највпечатливото темпо во последните години го има Мекензи Скот. Поранешната сопруга на Џеф Безос за помалку од седум години подарила 26,4 милијарди долари, односно 46 проценти според пресметката на Forbes. Само во 2025 година донирала неверојатни 7,2 милијарди долари на 186 организации – најголема годишна донација откако Forbes почнал да ги следи најголемите филантропи во 2012 година.
Особеноста на Скот е што често донира без строги услови за користењето на средствата, оставајќи им на организациите сами да одлучат каде парите се најпотребни.
СОРОС ДОНИРАЛ НАЈГОЛЕМ ДЕЛ ОД СВОЕТО БОГАТСТВО
Следуваат Мајкл Блумберг со 25,4 милијарди долари и Џорџ Сорос со 24 милијарди.
Кај Сорос, сепак, една бројка особено се издвојува: Forbes проценува дека неговите донации претставуваат дури 76 проценти од богатството, што е далеку поголем удел отколку кај повеќето милијардери на листата. Неговите донации главно се насочени кон човекови права и други цели преку Open Society Foundations.
Блумберг, пак, до крајот на 2025 година стигнал до 25,4 милијарди долари доживотни донации, со фокус врз климатските промени, здравството и образованието. Само во 2025 година дал 4,3 милијарди долари, со што третпат по ред бил најголем донатор на годишната листа на Chronicle of Philanthropy.
Мерилин Сајмонс и семејството се шести со 10,3 милијарди долари, односно 24 проценти според Forbes, главно за науката и математиката.
ДОНИРАНИТЕ МИЛИЈАРДИ САМО ТРОШКИ ЗА ОВИЕ МИЛИЈАРДЕРИ
Токму од седмото место натаму бројките покажуваат колку апсолутната сума може да даде поинаква слика од процентот на подарено богатство.
Стив и Кони Балмер донирале 6,5 милијарди долари, но тоа претставува околу 4 проценти. Марк Закерберг и Присила Чан дале 6,1 милијарда, или околу 3 проценти, додека Сергеј Брин со 5,1 милијарди долари е на околу 2 проценти.
Иста е ситуацијата со Џеф Безос и Лорен Санчез Безос. Со 4,7 милијарди долари доживотни донации тешко дека може да се каже дека сумата е мала. Но, кога ќе се стави во однос со огромното богатство на основачот на Amazon, Forbes ја пресметува на само 2 проценти. Најголемиот дел е насочен кон климатските промени и помош за бездомници.
ПРЕБОГАТИ АМА СО „ЗМИИ ВО ЏЕБОВИТЕ“: МАСК, ПЕЈЏ, ЕЛИСОН…
Најбогатиот човек во светот, Илон Маск, воопшто не влегува меѓу 25-те најголеми американски филантропи според последната листа на Forbes. Истото важи и за коосновачот на Google Лери Пејџ и за основачот на Oracle Лери Елисон. Forbes директно ги издвојува Маск, Пејџ и Елисон како исклучително богати луѓе кои не успеале да влезат на листата на најголемите филантропи.
Особено впечатлива е споредбата со Мекензи Скот: нејзините 26,4 милијарди долари доживотни донации се повеќе отколку што Маск, Пејџ, Елисон и Безос заедно донирале во текот на животот, според пресметките на Forbes.
А најновиот Forbes 400 Philanthropy Score, објавен на 16 септември 2026 година, ја прави разликата уште повидлива. Во најниската категорија – луѓе што донирале помалку од 1 процент од своето богатство – се наоѓаат и Лери Пејџ и уште 176 членови на Forbes 400. Во претходното рангирање во оваа категорија беше и Илон Маск. Џеф Безос, пак, е една категорија погоре – меѓу оние што дале од 1 до 4,99 проценти.
Тоа е причината поради која зборот „скржавци“ треба да се користи внимателно. Не постои објективна граница според која милијардер може да биде прогласен за скржавец, а дел од донациите можат да бидат анонимни или недоволно јавно документирани. Chronicle of Philanthropy токму на тоа предупредува кога ги споредува најбогатите со најголемите донатори.
Но, бројките дозволуваат еден јасен заклучок: големината на богатството и подготвеноста тоа богатство да се подели не одат секогаш заедно.
Во 2026 година Forbes проценува дека 400-те најбогати Американци во просек имаат донирано само околу 4 проценти од своето богатство, а 177 од нив се во најниската категорија – со помалку од еден процент. Наспроти нив стојат луѓе како Сорос, Скот, Бафет и Гејтс, кај кои филантропијата веќе се мери не само во десетици милијарди долари, туку и во значителен дел од богатството што го создале или стекнале.
(Фото: илустрација создадена со ВИ)
