Аналитика
Роверот „Кјуриосити“ на НАСА идентификуваше нови органски соединенија на Марс, изведувајќи експеримент што никогаш порано не бил испробан надвор од Земјата. Ова откритие им помага на научниците кои се стремат да дознаат дали Црвената планета некогаш постоел живот, објави Индипендент.
Пет од седумте разновидни органски соединенија потврдени од роверот со шест тркала во карпа од исушено езерско дно во близина на екваторот никогаш претходно не биле идентификувани на Марс. Експериментот, исто така, навести постоење на друго органско соединение, кое е структурно слично на претходниците на ДНК, молекулата што носи генетски информации во живите организми на Земјата.
Органските соединенија, првенствено јаглеродни атоми врзани за други елементи, ја формираат структурната основа на целиот живот на Земјата. Десетици сега се идентификувани на Марс, иако научниците забележуваат дека тие можеби се формирале небиолошки. Марс се формирал пред околу 4,5 милијарди години и бил потопол и повлажeн рано во својата историја. Земениот примерок од карпата, седиментот напластуван од течна вода, датира од пред најмалку 3,5 милијарди години.
„Сè уште не можеме да кажеме дека на Марс некогаш постоел живот, но нашите наоди дополнително ги поддржуваат доказите дека Марс бил населив свет околу времето кога настанал животот на Земјата“, рече астробиологот и планетарен научник Ејми Вилијамс од Универзитетот во Флорида, член на научниот тим на Кјуриосити и главен автор на студијата објавена во вторник во списанието Nature Communications.
Дефинитивното идентификување на докази за минат живот во моментов би барало враќање на примероци од карпи на Земјата за тестирање.
„Да бидеме јасни, не пронајдовме докази за живот со оваа студија, но и натаму ги пронаоѓаме молекулите на градежните блокови што биле присутни на Марс“, рече Вилијамс.
Кјуриосити слета во кратерот Гејл, кој е формиран од древен удар на астероид на површината на Марс, во 2012 година. Експериментот што сега се опишува во 2020 година го спроведе во регион на кратерот наречен Глен Торидон, каде што изобилството на глинени минерали покажува дека некогаш била присутна вода. Доколку некогаш се појавил микробен живот на Марс, водните површини би биле веројатно живеалиште.
Глинените минерали можат да ги зачуваат органските молекули подобро од другите минерали, што ги прави добра цел за пронаоѓање такви соединенија, рече Вилијамс.
Експериментот беше спроведен со инструментот на роверот „Анализа на примероци на Марс“, или SAM. Роверот дупчеше во карпеста подлога на локација наречена „Мери Анинг“ во чест на англиски палеонтолог од 19 век. Примерокот од прашкаста карпа потоа беше фрлен во мала чаша што содржеше хемикалија што ја разградува сложената органска материја на помали парчиња што може да се детектираат со инструментот SAM.
„Оваа студија потврдува дека поголема и посложена органска материја, наречена макромолекуларен јаглерод, е присутна и зачувана во блиската површина на карпестата подлога на Марс и покрај суровите услови на зрачење на планетата. Експериментот, исто така, даде помали органски молекули од тој процес на разградување што претходно не се видени на Марс“, рече Вилијамс.
„Роверот Кјуриосити беше изграден за да бара средини погодни за живеење, места каде што животот би сакал да живее доколку некогаш се појави на Марс. Оваа студија придонесува за таа приказна, дека средините на Марс биле погодни за живеење во античкото минато и имале состојки за живот каков што го знаеме“, рече Вилијамс.
Научниците минатата година објавија дека примерок од карпа добиен од друг ровер на НАСА, Персеверанс, во друг кратер содржел карактеристики што можеби се создале кога карпата се формирала преку хемиски реакции во кои биле вклучени микроби.
Роверите на НАСА се на чело на разбирањето на марсовската погодност за живеење, вклучително и откривањето органски материи.
„Иако не можеме да кажеме дали оваа органска материја потекнува од геолошки процеси, од метеорити или од живот, нашата работа сугерира дека ако комплексна органска материја од животот е зачувана на Марс, треба да можеме да ја откриеме со сегашните и претстојните инструменти на роверот“, рече Вилијамс
