Аналитика
По години одложувања и неизвесност, еден од најзначајните енергетски проекти во регионот конечно добива нов почеток. Со поставувањето на камен-темелникот за интерконективниот далекувод Битола–Елбасан, Македонија прави клучен чекор кон целосна енергетска поврзаност и посилна интеграција во европската мрежа.
Премиерот Христијан Мицкоски оцени дека не станува збор само за инфраструктура, туку за стратешки проект што ја менува позицијата на државата во регионот.
„Ова не е обичен далекувод, туку проект што носи стабилност, поврзување и иднина во рамките на европското енергетско семејство“, изјави Мицкоски.
Станува збор за 400 киловолтен далекувод, долг околу 100 километри, кој ќе ја поврзе трансформаторската станица „Битола 2“ со граничниот премин Ќафасан и со електроенергетскиот систем на Албанија. Со неговата изградба, за првпат Македонија ќе биде директно поврзана со сите соседни електроенергетски системи.
Овој проект има и пошироко значење, бидејќи ја затвора долгогодишната „слаба алка“ на Коридор 8, кој се смета за една од клучните економски и транспортни артерии во регионот.
„Со оваа интерконекција добиваме поголема сигурност за граѓаните, стабилност за стопанството и подобри услови за развој“, нагласи премиерот, додавајќи дека во енергетиката не постојат изолирани системи, туку сите се меѓусебно поврзани.
Проектот, сепак, има сложена историја. Иако финансиските средства биле обезбедени уште во 2015 година, а договорот потпишан во 2020 година, реализацијата со години стагнирала. Наместо изградба, процесот бил обележан со преговарања, одложувања и ограничен напредок, при што била набавена само дел од потребната опрема.
Според Мицкоски, Владата донела одлука да го раскине договорот со претходниот изведувач по детална анализа и во координација со меѓународни партнери, меѓу кои и Европската банка за обнова и развој. Со тоа, како што рече, била заштитена инвестицијата и зачуван дел од веќе набавената опрема, која ќе се искористи во понатамошната изградба.
Следувал процес на рестартирање на проектот, кој вклучувал решавање на правни, технички и имотно-правни прашања, како и усогласување со меѓународни стандарди. Новиот изведувач е избран преку транспарентна постапка согласно европските правила, што треба да гарантира поефикасна реализација.
На настанот присуствуваа и министерката за енергетика Сања Божиновска, претставници на Европската унија, ЕБОР, како и албанскиот министер за енергетика Енеа Каракачи, што дополнително ја нагласува регионалната димензија на проектот.
Покрај техничкото значење, далекуводот се гледа и како сигнал за инвеститорите дека Македонија може да реализира комплексни инфраструктурни проекти и да обезбеди стабилна енергетска рамка.
„Не зборуваме само за столбови и кабли, туку за енергија што ќе ја движи економијата и стабилност што ќе ги штити граѓаните“, истакна премиерот.
Со овој проект, Македонија не само што ја зацврстува својата енергетска сигурност, туку и се позиционира како активен дел од регионалните и европските енергетски текови, чекор што може да има долгорочно влијание врз економијата и развојот на земјата.
