ПЛАТИ ДО 2.500 ЕВРА И ОБЕЗБЕДЕНО СМЕСТУВАЊЕ: Хрватска магнет за македонските работници

Додека македонските компании сè почесто предупредуваат дека тешко наоѓаат работници, Хрватска продолжува да привлекува кадар од земјава со повисоки заработки, сезонски ангажмани и можност за подолгорочно вработување. Најновите официјални податоци покажуваат дека бројката веќе е значително повисока од претходно објавените 6.849 дозволи.

Во периодот од јануари до крајот на јуни 2026 година, хрватските власти издале 8.361 дозвола за престој и работа на македонски државјани. Само за еден месец бројот се зголемил за 1.512, бидејќи на крајот од мај биле регистрирани 6.849 дозволи. Важно е да се нагласи дека станува збор за број на издадени дозволи, во кој се вклучени нови вработувања, продолжувања и сезонски ангажмани, а не нужно за точниот број различни лица што во ист момент работат во земјата.

Македонија е петта на листата на држави чии граѓани добиле најмногу дозволи во Хрватска. Пред неа се Босна и Херцеговина со 17.330, Србија со 15.863, Филипини со 14.201 и Непал со 12.874 дозволи. Зад Македонија се Индија, Узбекистан, Косово, Египет и Албанија.

Податоците покажуваат и дека интересот на Македонците расте и покрај тоа што Хрватска годинава издала помалку дозволи вкупно. До крајот на јуни 2025 година за македонски државјани биле издадени 7.640 дозволи, што значи дека годинава има зголемување од 721 дозвола, или околу 9,4 проценти. Во исто време, вкупниот број дозволи за странци е намален од 99.118 на 94.113.

Хрватскиот пазар и натаму најмногу „увезува“ работници за туристичките и угостителските објекти. Од вкупно 94.113 дозволи издадени во првата половина од годинава, 39.054 се однесуваат на туризмот и угостителството, 23.708 на градежништвото, 10.885 на индустријата, 5.884 на транспортот и комуникациите, а 5.605 на трговијата. Од вкупната бројка, 37.230 дозволи се за ново вработување, 36.601 за продолжување на постојните, а 20.282 за сезонска работа.

Токму растот на сезонските дозволи го покажува притисокот со кој се соочуваат хрватските работодавци во летните месеци. Во однос на првата половина од 2025 година, бројот на сезонски дозволи е зголемен за повеќе од 60 проценти. Најбарани се келнери, готвачи, помошници во кујна, собарки, чистачи, рецепционери, продавачи и магационери. Хрватскиот завод за вработување објави дека во првите шест месеци работодавците пријавиле потреба од 11.630 сезонски работници, а најголемиот дел биле побарани во сместувањето, подготовката и послужувањето храна, помошните услуги и трговијата.

За македонските граѓани, Хрватска е привлечна и поради близината, јазичната сличност и фактот што работодавците во туристичкиот сектор често обезбедуваат сместување и храна. Најголем интерес има за крајбрежјето, каде во сезоната недостигот од домашна работна сила е најизразен, но странци сè повеќе се вработуваат и во градежништвото, производството, логистиката и трговијата.

Паралелно со растечката зависност од странски работници, Хрватска ги заострува правилата. Предложените измени предвидуваат странските работници по една година престој да положат основно ниво на хрватски јазик како услов за продолжување на дозволата. Истовремено, треба да им се олесни промената на работодавецот, а сезонските дозволи да можат да важат подолг период. Хрватските власти порачуваат дека земјата останува отворена за законско вработување, но бара подобра интеграција и поголема контрола на системот.

Различните процени според кои во Хрватска сезонски заминуваат и над 15.000 Македонци може да опфаќаат работници со дозволи издадени во различни периоди, краткорочни ангажмани и лица што се враќаат повеќе сезони. Официјалната и најсвежа бројка, сепак, е прецизна: до крајот на јуни годинава на македонски државјани им се издадени 8.361 дозвола за престој и работа.

Хрватска на тој начин го пополнува сопствениот недостиг од работна сила, но за Македонија истиот процес има друга страна. Секој работник што заминува за повисока плата на Јадранот остава уште едно потешко пополнливо работно место дома. И додека разликата во платите и условите останува голема, сезонската работа сè почесто ќе биде не само летна можност, туку и траен излез од македонскиот пазар на труд.