Аналитика
Патиштата ретко се само инфраструктура. Тие се трговија, логистика, инвестиции и брзина на економијата. Токму затоа новиот инвестициски циклус околу Коридор 8 и поврзувањето кон западниот и источниот дел од земјата се позиционира како многу повеќе од градежна офанзива, како обид да се редефинира транспортната мапа на државата.
Според вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски, повеќе клучни делници веќе се во реализација, а дел влегуваат во нова фаза.
Меѓу проектите што се издвојуваат е автопатската оска на Пан-Европскиот коридор 8, која треба да ја поврзе земјата од бугарската до албанската граница. Во тек е изградба на делниците Тетово–Гостивар и Гостивар–Букојчани, додека за Букојчани–Кичево се спроведува постапка за избор на изведувач со поддршка на Европската банка за обнова и развој.
Особено внимание привлекува автопатот Кичево–Охрид, проект што со години беше симбол на одложувања и трошочни пробивања. Според најавите, 34 километри веќе се пуштени во употреба, а целосно завршување се очекува до крајот на годината.
Од економски аспект, значењето на овој правец е пошироко од патен комфор. Станува збор за коридор што треба да ги скрати транспортните трошоци, да го забрза протокот на стоки кон албанските пристаништа и да ја зголеми атрактивноста за инвестиции во западниот дел од земјата.
Следен важен сегмент е делницата Страцин–Романовце, планирана со поддршка од Европската Унија преку Планот за раст. Таа се надоврзува на веќе пуштените инфраструктурни проекти како експресниот пат Крива Паланка–Страцин и реконструкцијата на Деве Баир, со што источниот крак на коридорот постепено се заокружува.
Еден од најсложените предизвици останува делот Струга–Ќафасан, каде трасата треба да се усогласи со барањата на UNESCO поради чувствителноста на охридскиот регион. Решение се очекува во јуни.
Иако јавноста најчесто ги следи овие проекти низ рокови и километри, нивната економска тежина е во поширокиот ефект, побрз транспорт, пониски логистички трошоци, поголема регионална поврзаност и нов потенцијал за трговски текови.
Во комбинација со железничките инвестиции што се паралелно најавени, амбицијата е инфраструктурното поврзување да стане основа за посилен раст.
Прашањето сега не е дали се градат коридори, туку колку брзо тие ќе почнат да ја менуваат економската географија на земјата. А токму таму, според очекувањата, треба да се мери вистинската вредност на овие проекти.
