Аналитика
Заканата со царини од 200 проценти за француското вино и шампањ ја отвори новата дипломатска фронта меѓу Вашингтон и Париз, откако американскиот претседател Доналд Трамп јавно реагираше на најавата дека Франција нема намера да се приклучи на неговиот т.н. „Одбор за мир“. Наместо дипломатски тон, Трамп избра економски притисок, јасно ставајќи до знаење дека одбивањето нема да помине без последици.
Говорејќи пред новинарите во понеделникот, Трамп изјави дека ќе воведе високи царини за француските алкохолни производи, потег за кој тврди дека би можел да го „убеди“ францускиот претседател Емануел Макрон да се приклучи на иницијативата. Кога беше прашан за одлуката на Макрон да ја одбие поканата, Трамп со потсмев одговори дека „никој не го сака“ и дека наскоро „ќе биде отпуштен“, алудирајќи на политичката иднина на францускиот лидер.
Франција, пак, брзо сигнализираше дека нема да попушти. Извор близок до Елисејската палата изјави дека Париз нема намера позитивно да одговори на поканата, посочувајќи дека повелбата на предложениот одбор оди многу подалеку од првичната цел, надгледување на обновата на воено разурнатата Газа. Според нацрт-документот, кој беше доставен до десетици земји, од членовите се бара и значителен финансиски придонес од една милијарда долари за подолгорочно членство, што дополнително ги засили сомнежите кај дел од сојузниците.
Идејата на Трамп наиде на претпазливи реакции и кај други влади, кои стравуваат дека ваквата иницијатива би можела да ја поткопа улогата на Обединетите нации во решавањето на меѓународните конфликти. Сепак, американскиот претседател продолжи со проширување на кругот на поканети, потврдувајќи дека го поканил и рускиот претседател Владимир Путин да се приклучи на одборот.
Тензиите меѓу САД и Франција дополнително се заострија откако Париз јавно го исмеа оправдувањето на американскиот секретар за финансии за интересот на Трамп кон Гренланд. Француското Министерство за надворешни работи на социјалните мрежи направи серија саркастични споредби, алудирајќи дека американската логика наликува на „палење куќа за да се спречи иден пожар“. Реакцијата дојде откако Вашингтон тврдеше дека фокусот на Гренланд е дел од поширока стратегија за справување со идните закани од Русија на Арктикот.
Во обид да ја намали напнатоста, Макрон му испратил приватна порака на Трамп, која американскиот претседател ја објави на платформата Truth Social. Во неа, францускиот лидер предлага средба со лидерите на Г7 на маргините на Светскиот економски форум во Давос, со можност да бидат вклучени и претставници на Украина, Данска, Сирија и Русија. Макрон, исто така, понудил и лична средба и вечера со Трамп.
И покрај тоа, француската страна останува цврста во ставот дека заканите со царини се „неприфатливи и неефикасни“. Според извори од Париз, обидите за влијание врз надворешната политика преку економски притисок нема да ја променат одлуката на Франција, а ваквиот пристап само ја продлабочува дипломатската криза меѓу долгогодишните сојузници.
