Аналитика
И додека Полска официјално е најголемиот купувач на злато во првите два месеци од 2026 година, додавајќи повеќе од 20 тони во своите резерви, според податоците од Светскиот совет за злато, соседна Србија се најде меѓу првите десет држави според количеството нови златни резерви, објави Бизнис.рс.
Купувањето е дел од поширок повеќегодишен план на полската централна банка за достигнување на 700 тони, што ги одразува зголемените безбедносни загрижености на источното крило на НАТО.
Србија е рангирана на деветтото место во светот во тој период, со купени 0,99 тони.
Други значајни глобални купувачи се Узбекистан и Казахстан, кои постојано ги зголемуваат своите резерви на злато во последните години.
Интересно е што оваа позиција на глобалната табела дополнително ја зајакна НБС во март, кога купи повеќе од 300 килограми злато.
„Златните резерви, кои се дел од девизните резерви, на крајот на март изнесуваа рекордни 53.737,2 килограми и имаа вредност од 6.940,8 милиони евра, што претставува 24,4 проценти од бруто девизните резерви. Во текот на март, златните резерви се зголемија за 326,2 килограми со купување на 26 златни прачки на домашниот пазар од компанијата „Србија Зиџин Копер“. Вредноста на златните резерви во март се намали за 652,5 милиони евра поради пазарни фактори (намалување на цената на златото во долари и зајакнување на доларот во однос на еврото)“, се вели во официјалното соопштение од Народната банка на Србија.
Како што истакнува НБС, во текот на 2026 година, националните златни резерви се зголемија за околу 1,2 тони, а нивната вредност за 745,1 милиони евра, на што влијаеја и позитивните пазарни фактори (врз основа на зголемувањето на вредноста на фина унца злато во долари за околу седум проценти, како и зајакнувањето на доларот во однос на еврото за околу 2,3 проценти на меѓународниот пазар).
Во текот на целата 2025 година, НБС купи рекордни 4,3 тони злато од компанијата „Србија Зиџин Копер“. Целото минатогодишно производство на злато од рудникот во Бор беше продадено на НБС.
Компанијата Србија Зиџин Копер е обврзана според законот да го понуди целото ископано злато за купување на Народната банка на Србија, а во случај да одбие, кинеската компанија би можела да побара дозвола за извоз и продажба на други пазари.
Како што проценува „Форбс“, откако го презеде рудникот во 2018 година, НБС купи околу 16,3 тони злато од кинеската компанија, а минатата година плати просечно приближно 3.000 евра за унца, во период кога цената на унцата глобално се движеше помеѓу 2.500 и 3.700 евра.
На страната на продажбата, Русија и Турција се издвојуваат како најголеми нето продавачи во 2026 година. Продажбата на злато на Русија ги одразува растечките фискални притисоци поврзани со воените трошоци под санкции.
Во меѓувреме, намалувањето на резервите во Турција е резултат на домашните политики, вклучувајќи ги напорите за стабилизирање на лирата и управување со локалната побарувачка за злато.
Русија продаде дури 15,55 тони злато во јануари и февруари, а Турција продаде 8,08 тони, додека Бугарија се најде на третото место според овој критериум, со 1,88 тони.
За разлика од девизните резерви, златото не е предмет на јурисдикција на странски земји, што го прави привлечно во фрагментирана геополитичка средина. Дури и помалите купувачи, како што се Камбоџа и Србија, постепено ги зголемуваат своите алокации, се вели во белешката на Светскиот совет за злато.
(Фото: илустрација, Creative Commons)
