Аналитика
Starlink се соочува со политички реакции поради ненадејното ограничување во Украина, кое ги спречува воените беспилотни летала (дронови) на земјата да ја користат сателитската интернет услуга за помош во борбата против тековната руска инвазија.
Веста за ограничувањето првично ја објави Серхиј Бескрестнов, советник на украинскиот претседател Володимир Зеленски. „Потврдувам дека вечерва SpaceX воведе ограничување на брзината за терминалите на Starlink додека се во движење“, напиша тој на социјалните мрежи. Ограничувањето е воведено за Starshield – воената и владина верзија на Starlink – на која земјата се потпира за комуникација во воени услови и за воени операции, вклучително и за изведување напади со беспилотни летала.
Според Бескрестнов, ненадејното ограничување го оневозможило пристапот преку Starshield за беспилотни летала и други возила што се движат со брзина поголема од 100 милји на час (околу 160 км/ч). „Нашите одбранбени сили не добија никакво предупредување за ова ограничување, што доведе до неуспех на неколку мисии. Очигледно, ова не може да биде случајност и е поврзано со моменталната политичка ситуација“, додаде тој.
Ова ненадејно ограничување предизвика критики кон Starlink, извршниот директор на SpaceX, Илон Маск, како и кон администрацијата на Трамп. Полскиот вицепремиер Радослав Сикорски дури му се обрати на извршниот директор на SpaceX преку Твитер, пишувајќи: „Еј, @elonmusk, пријателе, дали повторно си играш политика со своите производи? Како ваши европски клиенти, внимателно ве следиме.“
Сепак, Маск одговори, посочувајќи дека наредбата за ограничување дошла од Белата куќа. „Системите Starshield се во сопственост и под контрола на владата на САД. За какви било ограничувања на брзината или начинот на користење одлучува американската војска, а конечно и претседателот на САД“, напиша тој во објава на Твитер.
Маск реагираше откако поранешниот украински министер за одбрана, Михаило Федоров, објави порака на Твитер во која се вели: „Поврзаноста преку Starlink при брзини до 160 км/ч се обновува. Целосното укинување на ограничувањето на брзината за Starshield сега е од клучно значење за одбраната на Украина. Ви благодариме, @elonmusk. Се надеваме на вашата континуирана поддршка.“ Ова укажува на тоа дека ограничувањето на брзината сè уште важи за „Starshield“, кој е наменет за воени потреби, но не и за „Starlink“, кој е наменет за широка потрошувачка.
Во својот твит, Маск дава дополнително појаснување: „Starlink е комерцијална услуга во сопственост и под контрола на SpaceX. Употребата на Starlink е ограничена на цивилни или одбранбени активности и не смее да се користи за офанзивни воени дејства, бидејќи таквото користење би било несоодветно за една комерцијална компанија.“
Досега, администрацијата на Трамп нема дадено коментар за ова прашање. Сепак, висок американски функционер изјави за „Аксиос“ дека „администрацијата на Трамп немала никаква улога во наводните ограничувања на услугата ’Старлинк‘ (Starlink)“, што е во спротивност со твитот на Маск. Републиканскиот сенатор Том Тилис напиша на Твитер: „Најновите информации сугерираат дека овој стратешки пропуст можеби настанал на локално ниво, во рамките на системите ’Старшилд‘ (Starshield) на Министерството за одбрана, а не кај ’Старлинк‘ или ’Спејс-икс‘ (SpaceX)“.
„Не очекувам дека секретарот за одбрана Хегсет ќе обезбеди транспарентност, па затоа ќе побараме од генералниот инспектор на Министерството за одбрана да покрене истрага и да поднесе извештај до Конгресот и до американскиот народ“, додаде тој.
Постојат шпекулации дека Белата куќа наредила воведување на ограничувањето, бидејќи неколку дена претходно претседателот Трамп изјави дека е време Украина да добие нов претседател, поради неуспехот да се постигне мировен договор со Русија. Извршниот директор на „Спејс-икс“, Илон Маск, исто така се чини дека се согласува со критиките на Трамп упатени кон украинскиот претседател, пишувајќи во саботата на Твитер: „Зеленски отиде предалеку“.
Во меѓувреме, украинскиот претседател денеска даде интервју за новинарот Пирс Морган, во кое изјави: „Оваа одлука ќе доведе до големи човечки загуби“, особено што беспилотните летала на земјата се користат и за пресретнување и запирање на нападите од руските дронови од типот „Шахед“ (Shahed), кои се набавени од Иран.
(Фото: Official SpaceX Photos)
