Аналитика
Според Европската централна банка (ЕЦБ), таа подготвува нова серија на евро-банкноти и планира да го одобри конечниот дизајн до крајот на 2026 година. Сепак, новите банкноти нема да влезат во оптек уште неколку години, а сегашните банкноти ќе ја задржат својата вредност. Нема потреба од брзање за замена на готовина поради промената на дизајнот.
Во јули 2026 година, ЕЦБ претстави десет опции за дизајн на идните банкноти. Тие беа развиени врз основа на две теми: „Европска култура“ и „Реки и птици“. Европјаните беа поканети да ги оценат дизајните преку онлајн анкета, која заврши на 21 септември.
Сега, Управниот совет на ЕЦБ треба да го избере конечниот дизајн, земајќи ги предвид мислењата на учесниците во анкетата, заклучоците на жирито и техничката евалуација. Одлуката се очекува кон крајот на 2026 година.
Точниот датум за пуштање во оптек на новите евро-банкноти сè уште не е објавен. Откако ќе се одобри дизајнот, ќе биде потребно време за понатамошен развој, тестирање и производство. Според проценките на ЕЦБ, ќе поминат уште неколку години пред првите банкноти да се појават во паричниците на Европејците. Исто така, сè уште не е утврдена процедурата за пуштање на новата серија во оптек.
КАКО ЌЕ ИЗГЛЕДААТ НОВИТЕ ЕВРО-БАНКНОТИ?
Темата „Европска култура“ вклучува портрети на познати Европејци и слики од културни знаменитости. Доколку се избере оваа опција, на банкнотата од 5 евра ќе биде прикажана Марија Калас, на онаа од 10 евра – Лудвиг ван Бетовен, а на банкнотата од 20 евра – Марија Склодовска-Кири.
За банкнотата од 50 евра е предложен портрет на Мигел де Сервантес; за онаа од 100 евра – Леонардо да Винчи; а за банкнотата од 200 евра – Берта фон Сутнер. На задната страна може да бидат прикажани библиотеки, образовни институции, уметнички настапи и други сцени.
Втората тема – „Реки и птици“ – е посветена на европската природа. Дизајнот комбинира слики од водни површини и птици со зградите на европските институции. Двете теми засега се само опции, а не конечен дизајн за новите банкноти.
Дури девет милиони Европејци го дадоа своето мислење за следната генерација на евро-банкноти пред во понеделникот да заврши јавната анкета на Европската централна банка.
Оваа бројка, потврдена од ЕЦБ, ја илустрира големината на интересот што плановите за редизајн го предизвикаа во 21-те земји што го користат еврото.
Всушност, оваа анкета претставува завршна фаза од петгодишниот процес на обновување на изгледот, со кој ќе се заменат сегашните мотиви на мостови и архитектонски стилови што ги карактеризираа банкнотите уште од нивното воведување во 2002 година.
ДАЛИ ЌЕ ТРЕБА ЗАМЕНА „СТАРО ЗА НОВО“?
Новиот дизајн не значи дека сегашните банкноти веднаш ќе бидат повлечени од употреба. ЕЦБ експлицитно наведува дека банкнотите од претходните серии ќе ја задржат својата вредност и ќе останат во оптек паралелно со новите. Според тоа, подготовката на новата серија не бара никаква активност од страна на оние што поседуваат готовина.
Првите банкноти во евра беа пуштени во оптек пред повеќе од 20 години, а производството на следната серија започна во 2013 година. Целта на новиот дизајн е да се отежне фалсификувањето и банкнотите да се направат попристапни за корисниците, особено за лицата со оштетен вид.
ЕЦБ планира да ги задржи апоените од тековната серија: од 5 до 200 евра. Веројатно ќе останат исти и димензиите и основните бои – тоа ќе помогне да се намалат трошоците за прилагодување на опремата што прима и обработува готовина.
Управниот совет на ЕЦБ, предводен од Кристин Лагард и гувернерите на централните банки од еврозоната, ќе ја донесе конечната одлука до крајот на 2026 година.
Сепак, Европејците ќе мора да почекаат уште малку за навистина да можат да ги користат, бидејќи се очекува новите банкноти да влезат во оптек неколку години подоцна.
(Фото: Friedrich Haag, CC BY-SA 4.0)
