ОД 35% НА НУЛА: Србија привремено останува без американски царини

За српските компании, американскиот пазар преку ноќ станува значително подостапен. Царинската стапка што, според српските власти, од минатиот август изнесувала 35 проценти, привремено се намалува на нула додека Белград и Вашингтон ги продолжуваат трговските преговори.

Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави за РТС дека царините за стоката од Србија ќе останат на нула „уште некое време“, а по завршувањето на разговорите очекува конечната стапка да биде меѓу 10 и 12 проценти.

„Во одреден момент ќе бидат 10 или 12 проценти, но засега, додека траат разговорите, царините се нула“, рече Вучиќ, оценувајќи дека и идната стапка би била значително поповолна од претходните 35 проценти.

Одлуката, според него, е особено важна за српските производители што извезуваат во САД, но и за странските компании што размислуваат да отворат фабрики во Србија и оттаму да го снабдуваат американскиот пазар.

Високите царини, како што наведе, претставувале сериозна пречка во разговорите со јапонски и други азиски инвеститори. Затоа очекува нивното укинување да отвори простор за нови вложувања вредни стотици милиони долари, како од компании што веќе работат во Србија, така и од нови јапонски, корејски и американски инвеститори.

Србија претходно беше погодена и од посебни американски давачки за стратешки производи, меѓу кои челикот, алуминиумот, бакарот и автомобилите. Царината од 35 проценти дополнително ја намали конкурентноста на српската стока и создаде проблеми за домашните и странските компании што произведуваат за американскиот пазар.

Вучиќ рече дека американската страна разгледувала повеќе прашања – неповолни трговски практики, фармацевтски производи, дигитални даноци и постапувањето против принудната работа. Според неговото толкување, Србија не била опфатена со повеќето од новите ограничувања.

Сепак, американската Канцеларија за трговскиот претставник објави дека во јуни биле издадени наредби за задржување на одредени производи од бакар произведени во Србија поради сомневања поврзани со принудна работа. Тоа е посебна мерка и не мора да значи општа царина за целокупниот српски извоз, но покажува дека одредени производи и натаму можат да бидат предмет на американски ограничувања.

Паралелно со трговските разговори, Вучиќ најави дека е пооптимистичен и за решавањето на прашањето со Нафтената индустрија на Србија. Тој очекува преговорите меѓу Србија, Русија и Унгарија да завршат со договор што би го намалил ризикот за снабдувањето, јавните финансии и кредитниот рејтинг на земјата.

Привременото укинување на царините ѝ дава на Србија важен период за зголемување на извозот и привлекување инвестиции. Но, конечниот ефект ќе зависи од договорот со Вашингтон, од производите што ќе бидат опфатени и од тоа дали најавената идна стапка навистина ќе остане во границата од 10 до 12 проценти.

Информацијата за нултата стапка засега е соопштена од српскиот претседател. Во достапните официјални објави од американските институции што ги проверив нема посебно соопштение со деталите и времетраењето на привремената мерка, поради што таа треба да се пренесе како изјава на Вучиќ, до официјална потврда од Вашингтон.