Аналитика
Цените на нафтата започнаа оваа недела со скок по најновото разгорување на непријателствата на Блискиот Исток, овој пат помеѓу Иран и Израел. Ова се полоши вести за глобалната економија отколку што би биле пред еден месец. Светските резерви на нафта почнуваат да се исцрпуваат и ништо не ги надополнува.
Драстичното намалување на увозот на сурова нафта од Кина помогна да се спречи растот на цените на нафтата уште повисоко од почетокот на војната меѓу САД и Иран – но аналитичарите предупредуваат дека ќе бидат потребни зголемувања на цените бидејќи рамнотежата на пазарот постепено се враќа.
Конфликтот на Блискиот Исток влезе во својот 100-ти ден – но стравувањата од скок од 200 долари за барел не се остварија, и покрај тоа што глобалните залихи на сурова нафта се намалија за 14% откако започнаа непријателствата на 28 февруари.
Пазарните стратези велат дека Кина дејствува како клучен вентил за притисок врз енергетските пазари, а потегот на Пекинг да го намали увозот на сурова нафта од 11,7 милиони барели дневно во февруари на нешто помалку од 9 милиони дневно до крајот на мај помага да се ублажи шокот во снабдувањето со Ормутскиот теснец.
Намалувањето на Кина претставува околу 74% од падот на глобалниот увоз на сурова нафта, „непропорционален“ дел од прилагодувањето, според аналитичарите на J.P. Morgan, кои рекоа дека ова им помогнало на цените да останат „извонредно мирни“ четири месеци по почетокот на конфликтот.
Сепак, Сосиете Женерал предупредува дека пазарот на крајот ќе бара повисоки цени на нафтата во иднина, бидејќи глобалните залихи се исцрпуваат, а стратешките резерви бараат обнова.
Во белешка, аналитичарите на Сосиете Женерал изјавија дека губењето од 14% во глобалната понуда на сурова нафта, во голема мера предизвикано од затворањето на Ормутскиот теснец, ги зголеми цените за околу 30%. Спротивно на тоа, ембаргото на нафта на ОПЕК од 1973 година го намали снабдувањето со околу 7% – но ги зголеми цените за околу 134%.
Се множат предупредувањата дека светот се соочува со невидено намалување на снабдувањето со нафта, а цените се на пат да пораснат многу повисоко. Последните што се придружија на растечкиот хор на предупредувања беа „Шеврон“ и „Ексон“, додавајќи на претходното алармирање од страна на Меѓународната агенција за енергија и разни аналитичари. ИЕА ја гледа точката на пресврт околу јули или август. Вишиот потпретседател на „Ексон“, Нил Чепмен, ја гледа оваа точка достигната на почетокот на јули или дури и пред тоа.
„Во текот на следните неколку недели, веројатно ќе видиме дека тие притисоци ќе се протегаат подиректно врз физичките цени, а има и поголем притисок нагоре што би го очекувал како што влегуваме во јуни, а секако и во јули“, изјави извршниот директор на „Шеврон“, Мајк Вирт, на неодамнешен индустриски настан, цитиран од „Фајненшл тајмс“. „Баферите и амортизерите постојано се намалуваат, а способноста на пазарот да ја апсорбира оваа нерамнотежа е драстично намалена денес во споредба со местото каде што започнавме“, објасни Вирт.
„Веќе сме на опасно ниски нивоа“, цитираше „Политико“ извршен директор во енергетската индустрија кој остана неименуван. „Ги споделивме тие загрижености на највисоките нивоа на владата за тоа што доаѓа од средината до крајот на јуни… Се надевам дека во моментов обрнуваат внимание на залихите. Го достигнувате дното на резервоарот.“
Податоците ја поддржуваат загриженоста. Најмалку 10 милиони барели дневно производство се исклучени на Блискиот Исток, а некои проценуваат дека вистинската загуба е до 14 милиони барели дневно. Потрошувачите ги искористуваат резервите, вклучително и во Кина и САД. Како резултат на тоа, нивото на залихите во САД се намали на 791 милион барели, според Администрацијата за енергетски информации, што, според неа, е најниско од февруари 2024 година. Износот ги вклучува и комерцијалните залихи и стратешките резерви на нафта.
Поради ова намалување на глобалните залихи на нафта, ценовен шок е зад аголот, и покрај донекаде изненадувачкиот оптимизам на пазарите на нафта.
