НОВА РЕКОРДНА ЦЕНА И БАВНА ИЗГРАДБА: Автопатот Кичево–Охрид пред финалната линија?

По повеќе од една деценија изградба, автопатот Кичево–Охрид влегува во финалната фаза, но со значително зголемена цена која достигнува меѓу 760 и 770 милиони евра. Според вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски, конечната цена по километар изнесува околу 13,5 милиони евра.

Градежните работи, како што најави тој, треба да завршат до крајот на годинава, додека употребната дозвола се очекува да биде издадена најдоцна до мај. Тоа би значело конечно ставање во функција на еден од најдолгите и најконтроверзни инфраструктурни проекти во земјата, кој се гради веќе 12 години.

И покрај високата цена, Николоски тврди дека ова е „најевтиниот автопат“ што моментално се гради во државата. За споредба, делниците на коридорите 8 и 10, кои ги реализира конзорциумот Bechtel & Enka, достигнуваат цена од 15,5 до 16 милиони евра по километар. Дополнително, проектот Скопје–Блаце, кој се реализира со поддршка на European Bank for Reconstruction and Development, се проценува на околу 21 милион евра по километар, додека слични трошоци се очекуваат и за делницата Кичево–Букојчани.

Сепак, министерот признава дека доколку автопатот бил изграден навреме, неговата цена ќе била значително пониска. Долгото пролонгирање и промените во проектот придонеле за раст на трошоците.

Од вкупно 57 километри, досега се завршени 37, а во функција се ставени 34 километри. Делот што останува недовршен, околу 20 километри, е во надлежност на кинеската компанија Sinohydro, која според Николоски не работи со очекуваната динамика. Овој сегмент е и најскап, што значително влијае врз вкупната цена на проектот.

Поголемиот дел од завршените делници биле реализирани од домашни подизведувачи, меѓу кои Гранит од Скопје и Илинден од Струга.

Во обид да се забрза реализацијата, неодамна беше потпишан осми анекс на договорот со „Синохидро“, вреден 186 милиони евра, со што дополнително се зголеми финансиската конструкција на проектот. Претходно, кинеската Exim Bank of China одбила да одобри дополнителни 175 милиони евра, поради претходни гаранции дека нема да бидат потребни нови средства. Сега финансирањето ќе го обезбеди Јавното претпријатие за државни патишта.

Паралелно со ова, Владата се соочува и со дополнителни предизвици поврзани со инфраструктурните проекти во регионот. Барањата на UNESCO за трасата на Коридорот 8 остануваат строги, со препорака да се суспендираат активности на делници што минуваат низ заштитени подрачја. Властите веќе остварија средби во Париз, а конечниот извештај се очекува во јуни.

Премиерот Христијан Мицкоски најави дека Владата е подготвена да разгледа и нови траси доколку не се добие зелено светло, но нагласи дека инфраструктурниот развој ќе продолжи со почитување на меѓународните стандарди.

Во меѓувреме, клучната цел останува непроменета — автопатското поврзување со граничниот премин Ќафасан, како и подобра интеграција на регионот со аеродромот и градот Струга. Според Николоски, се бара решение кое ќе ги задоволи и развојните потреби и меѓународните обврски.

По години одложувања, пречекорени буџети и бројни анекси, автопатот Кичево–Охрид конечно се приближува кон завршница. Но неговата цена и динамика остануваат симбол на предизвиците со кои се соочува реализацијата на големите инфраструктурни проекти во земјата.