Аналитика
Од утре дизелот ќе биде поскап и од двата вида бензин што се продаваат на македонските бензински пумпи. Со најновата одлука на Регулаторната комисија за енергетика, неговата цена се зголемува за два денара, на 99 денари за литар, додека бензините поевтинуваат за 2,50 денари. Така, литар ЕУРОСУПЕР БС-95 ќе чини 96 денари, а ЕУРОСУПЕР БС-98 ќе се продава за 98 денари. Новите цени ќе важат од 20 октомври, од 00:01 часот.
Разликата е особено интересна ако се спореди со досегашната состојба. Дизелот, кој чинеше 97 денари за литар, досега беше поевтин од двата бензина. Со новата пресметка станува за три денари поскап од бензинот од 95 октани и за еден денар поскап од оној од 98 октани.
За возачите ова значи различна сметка при полнење на резервоарите. Кај автомобил со резервоар од 50 литри, целосното полнење со дизел ќе чини 100 денари повеќе отколку досега. За исто количество бензин, пак, трошокот ќе биде помал за 125 денари.
Но, ефектот не е ограничен само на сопствениците на автомобили. Дизелот е важно гориво за товарниот транспорт, доставата на стоки и дел од производствените и земјоделските активности. Затоа неговото поскапување може да ги зголеми оперативните трошоци на компаниите што во голема мера зависат од транспортот.
Дали и колку тие дополнителни трошоци ќе се пренесат врз конечните цени на производите и услугите ќе зависи од нивното учество во вкупните трошоци на компаниите, пазарната конкуренција и можноста за апсорбирање на поскапувањето.
Новата пресметка на РКЕ покажува дека движењата на меѓународниот пазар не се исти за сите нафтени деривати. Во однос на претходната пресметка, референтните цени на бензините на светскиот пазар се намалиле во просек за 4,142 отсто. Наспроти тоа, кај дизелот е забележан раст од 2,966 отсто, кај екстра лесното масло за 2,465 отсто, а кај мазутот за 4,416 отсто.
Токму ваквите различни движења се една од причините што домашните малопродажни цени не се менуваат во иста насока. Влијание врз пресметката има и девизниот курс, при што РКЕ наведува дека курсот на денарот во однос на доларот е повисок за 0,1648 отсто во споредба со претходниот пресметковен период.
Покрај бензините и дизелот, поскапуваат и останатите два нафтени деривати. Екстра лесното масло за домаќинство ќе чини 110,50 денари за литар, што е зголемување од два денара. Цената на мазутот се зголемува за 1,837 денари и ќе изнесува 53,579 денари за килограм.
Во пресметката и натаму е применета владината одлука за намалена стапка на ДДВ од 10 отсто за дизелот, како и намалената акциза од четири денари за литар за бензините и дизелот.
Иако бензините поевтинуваат, а дизелот поскапува, Регулаторната комисија пресметала дека просечната малопродажна цена на нафтените деривати се зголемува за 0,49 отсто во однос на претходната одлука од 13 октомври.
Од РКЕ потсетуваат дека утврдените цени се максимални, што значи дека трговците со нафтени деривати можат да продаваат и по пониски цени.
Новата одлука уште еднаш покажува дека промените на пазарот на горива не ги погодуваат сите потрошувачи еднакво. Додека возачите на бензински автомобили од утре ќе плаќаат помалку, оние што користат дизел, како и дел од транспортните компании, ќе се соочат со повисоки трошоци.
