Аналитика
Еден од најпознатите планински врвови во Европа повторно ја смени својата висина. Мон Блан за една година станал понизок за 1,29 метри, но зад оваа необична промена не стои намалување на самата планина, туку снегот и мразот што го покриваат нејзиниот врв. Додека научниците го следат секој сантиметар на највисокиот врв во Западна Европа, многу поголеми промени се случуваат на околните глечери, каде што последиците од климатското затоплување веќе се видливи.
Новото мерење, објавено на 14 октомври од француските геодети од регионот Горна Савоја, покажа дека Мон Блан сега е висок 4.807,47 метри, наспроти 4.808,76 метри во 2025 година. Интересно е што во 2023 година висината изнесувала само 4.805,59 метри, што значи дека врвот за три години всушност пораснал за речиси два метра.
Објаснувањето е во неговата структура. Вистинскиот карпест врв се наоѓа под дебела снежна и ледена покривка, чија висина се менува во зависност од врнежите, ветерот и температурите. Поради тоа, Мон Блан може во една година да стане понизок, а веќе во следната повторно да добие на висина.
За да утврдат што се случува, на 17 септември француските експерти организирале експедиција во која учествувале 32 геодети, научници, планински водичи и други членови на тимот. Со себе носеле околу 30 килограми мерна опрема, а на врвот поминале повеќе од два часа. Покрај сателитските инструменти, користеле дронови што направиле над 1.300 фотографии за тридимензионален приказ на снежната покривка, како и радар за испитување на структурата на мразот.
Мерењата се спроведуваат од 2001 година, а една од најголемите забележани висини била во 2007 година, кога Мон Блан достигнал 4.810,90 метри. Во споредба со тој период, денес е понизок за 3,43 метри.
Сепак, научниците предупредуваат дека овие разлики не треба директно да се поврзуваат со глобалното затоплување. На надморска височина поголема од 4.000 метри температурите остануваат доволно ниски за снежната и ледената покривка да бидат релативно стабилни. Промените на висината не ја покажуваат нужно загубата на вкупната ледена маса.
Многу посериозни промени се забележуваат на пониските делови од Алпите. Според податоците што ги објави The Guardian, швајцарските глечери изгубиле околу 20 проценти од својот мраз во последните пет години, а само меѓу 2025 и 2026 година нивниот волумен се намалил за 5,5 проценти.
Последиците се чувствуваат и во планинарството. Францускиот весник Le Monde во август објави дека екстремните летни температури предизвикале одрони и нестабилност на планинските падини, поради што традиционалните патеки за искачување на Мон Блан биле привремено затворени. Топењето на трајно замрзнатото тло ги ослабува карпестите масиви, зголемувајќи го ризикот за планинарите.
За туристичките центри и локалните економии во Алпите, ова значи нови предизвици. Промените во снежната покривка влијаат врз зимскиот туризам, додека нестабилните планински терени можат да ја ограничат летната планинарска сезона и да ги зголемат трошоците за безбедност и одржување на инфраструктурата.
Затоа, иако последното мерење на Мон Блан привлече внимание поради изгубениот метар висина, научниците потсетуваат дека вистинската климатска промена не може да се прочита само од бројката на неговиот врв. Многу поважни се состојбата на глечерите, стабилноста на планинските падини и промените што веќе го менуваат животот и туризмот во Алпите.
