Аналитика
Додека светот сè уште се потпира на литиум-јонските батерии за напојување на телефоните, автомобилите и електричните мрежи, група научници од Хонг Конг предлага радикално поинаков пристап – батерија на база на вода и саламура од тофу.
Истражувачки тим од City University of Hong Kong и South University of Science and Technology разви нов тип водна батерија која, според нивните резултати, може да издржи повеќе од 120.000 циклуси на полнење. За споредба, батеријата во просечен мобилен телефон почнува да слабее по околу 800 циклуси, а кај електричните возила трајноста најчесто се движи меѓу 1.500 и 3.000 циклуси.
Клучот на новиот систем лежи во користењето органски електроди и неутрален, нетоксичен електролит – саламура добиена од процесот на производство на тофу. За разлика од литиум-јонските батерии, кои можат да се запалат или да доживеат таканаречено „термичко бегство“ при оштетување, овој систем е незапалив и работи под неутрални услови, што го прави значително побезбеден.
Литиум-јонската технологија, иако доминантна, носи сериозни еколошки и безбедносни предизвици – од пожари кај електрични возила до сложено и скапо управување со отпад. Водните батерии, по својата природа, не се запаливи и користат помалку токсични материјали, но досега нивниот најголем недостаток беше ограничената издржливост. Водата се разградува при одредени напони, што ја намалува долгорочната стабилност.
Новата батерија, со своите над 120.000 циклуси, претставува значаен исчекор токму во тој сегмент. Теоретски, тоа би значело дека ваков систем може да функционира повеќе од една деценија без значителна деградација – карактеристика особено важна за складирање енергија од соларни и ветерни извори.
Токму во мрежното складирање на енергија експертите гледаат најголем потенцијал. За соларни паркови, ветерници или системи за балансирање на електроенергетската мрежа, долготрајна, безбедна и евтина батерија би била огромна предност. Дополнително, ваквата технологија би можела да се користи како резервен систем за центри за податоци, критична инфраструктура или воени инсталации.
Сепак, како и кај многу лабораториски пробиви, клучното прашање останува – може ли технологијата да се скалира? Академските откритија често звучат револуционерно, но патот од лабораторија до масовно производство е долг. Потребно е да се докаже дека батеријата може да се произведува економично, дека е доволно енергетски густа и дека функционира стабилно во реални услови.
Доколку овие предизвици се надминат, батеријата на база на тофу-саламура би можела да стане значаен дел од глобалната енергетска транзиција – не како замена за секој уред во џебот, туку како тивка, стабилна и безбедна поддршка на обновливите извори и електрификацијата на заедниците ширум светот.
