Аналитика
Кина се соочува со една од најсериозните демографски кризи во својата модерна историја. Стапката на наталитет достигна историски минимум, а населението забрзано старее, комбинација што отвора прашања за иднината на економскиот раст и одржливоста на пензискиот систем.
И покрај серијата мерки за поттикнување на раѓањата, од парични стимулации и даночни олеснувања до олеснување на правилата за брак, падот не е запрен. Денес, лицата над 60 години сочинуваат околу 23% од населението, а според проекциите на Обединетите нации, до крајот на векот би можеле да надминат 50%.
Намалувањето на работоспособната популација создава сериозен притисок врз економијата што со децении се потпираше на огромна работна сила. Паралелно, расте бројот на пензионери што зависат од државниот пензиски систем, за кој аналитичарите предупредуваат дека би можел да се соочи со дефицит без дополнителни реформи.
Одговорот на Пекинг сè повеќе се насочува кон технологијата. Под водство на претседателот Си Џинпинг, Кина интензивно инвестира во автоматизација, роботика и вештачка интелигенција како дел од стратегијата „Made in China 2025“. Земјата веќе е најголем светски пазар за индустриски роботи и дом на повеќе од половина од глобално инсталираните роботи во 2024 година, според International Federation of Robotics.
Во фабриките низ земјата, роботски раце извршуваат заварување, склопување и контрола на квалитетот, а се тестираат и хуманоидни роботи за логистика и производство. Паралелно, властите гледаат на технологијата и како решение за грижата за старите лица – со развој на роботизирани негуватели, егзоскелети и паметни системи за поддршка.
Експертите оценуваат дека автоматизацијата може значително да го ублажи ударот од намалувањето на работната сила, но предупредуваат дека тоа не е целосно решение. На краток рок, забрзаната технолошка транзиција може да предизвика губење работни места и социјални тензии, особено ако не биде проследена со сериозни инвестиции во преквалификација и социјална заштита.
Проекциите покажуваат дека во следните децении Кина ќе може да ја компензира демографската загуба со раст на продуктивноста. Но по 2070-тите, според некои анализи базирани на сценарија на OECD, намалувањето на работната сила би можело да го надмине технолошкиот напредок.
За кинеското раководство, влогот е висок. Економската стабилност е клучен столб на легитимитетот на владејачката Комунистичка партија, а амбицијата е земјата во следната деценија да стане „средно развиена“ економија.
Прашањето што останува е дали роботите ќе успеат да ја надоместат празнината што ја оставаат неродените генерации – или Кина ќе мора да бара поширок пакет решенија за да ја избегне демографската стапица.
(Фото: Unsplash)
