Рускиот претседател Владимир Путин и кинескиот претседател Си Џинпинг денеска одржаа повеќе од двочасовни разговори во кинескиот град Шенжен, еден ден пред најавената историска трилатерална средба со американскиот претседател Доналд Трамп. На состанокот, одржан на маргините на самитот на Азиско-пацифичката економска соработка (APEC), во фокусот беа билатералните економски односи, енергетиката, високите технологии и меѓународните безбедносни прашања, вклучувајќи ги војната во Украина и ситуацијата на Корејскиот Полуостров.
Разговорите на Путин и Си се одвивале во проширен и во потесен состав, а според агенциските извештаи траеле повеќе од два часа. Средбата завршила со работен појадок, на кој биле предвидени разговори за најчувствителните надворешнополитички прашања.
На почетокот на состанокот Си Џинпинг ги оцени руско-кинеските односи како стабилни и покрај меѓународните предизвици, споредувајќи ја нивната цврстина со планина. Путин, пак, истакна дека соработката меѓу Москва и Пекинг продолжува да се развива и дека двете земји се залагаат за поправеден, мултиполарен светски поредок.
Според претходната најава на советникот на рускиот претседател, Јуриј Ушаков, економскиот дел од разговорите требало да ги опфати енергетиката, финансиската соработка, напредните технологии и вештачката интелигенција. Заедничката трговска размена меѓу двете земји достигна рекордни 245 милијарди долари во 2024 година, а Москва очекува натамошно продлабочување на економските врски.
Засега не се објавени информации за конкретни нови договори постигнати на денешната средба.
ТРАМП ВО КИНА, УТРЕ ИСТОРИСКИ САМИТ
Американскиот претседател Доналд Трамп денеска пристигна во Кина, по посетата на Филипините, каде што имаше средби со регионалните сојузници на САД.
За утре, 19 ноември, е закажана првата заедничка средба на Трамп, Путин и Си Џинпинг во овој формат. Трите лидери ќе разговараат на маргините на самитот APEC, а претходно е предвидена и билатерална средба меѓу американскиот и кинескиот претседател.
Кина ја оцени трилатералната средба како настан од исклучително значење за меѓународните односи, нагласувајќи дека целта е размена на ставови за зачувување на светскиот мир и стратешката стабилност.
Рускиот претседател, во обраќањето на самитот APEC, изрази очекување дека разговорите со Трамп и Си ќе бидат корисни.
Средбата предизвикува големо меѓународно внимание бидејќи на иста маса ќе седнат лидерите на трите држави што имаат клучна улога во глобалната безбедност, нуклеарното вооружување, меѓународната трговија и технолошката конкуренција.
НА МАСА ВОЈНАТА ВО УКРАИНА, НУКЛЕАРНОТО РАЗОРУЖУВАЊЕ
Една од централните теми на утрешниот самит се очекува да биде контролата на нуклеарното вооружување.
Трамп најави дека сака да разговара за намалување на нуклеарните арсенали, а американските претставници посочија дека средбата треба да биде почеток на поширок дијалог, без очекувања за непосредно постигнување договор.
Особено значење на ова прашање му дава истекувањето на договорот „Нов СТАРТ“ во февруари годинава, со што престана да важи последниот договор што поставуваше ограничувања за американското и руското стратешко нуклеарно оружје.
Меѓу можните теми е и војната во Украина. Трамп најави дека сака да разговара за конфликтот, но американски претставници претходно посочија дека украинското прашање се разгледува преку посебен преговарачки канал со Русија. Кремљ, пак, најави продолжување на разговорите за можностите за политичко решение.
Се очекува да биде отворено и прашањето за војната во Иран и последиците врз регионалната и меѓународната безбедност.
Покрај воените конфликти, големо значење ќе имаат економските односи меѓу Вашингтон и Пекинг. Американските царини, кинеските ограничувања за извоз на критични суровини и новите американски мерки за ограничување на пристапот на Кина до напредни чипови за вештачка интелигенција остануваат меѓу главните спорни прашања.
Во денешното обраќање на APEC, Си Џинпинг повика на слободна и отворена меѓународна трговија, додека Путин ги критикуваше западните санкции, оценувајќи дека не успеале да ја запрат руската економија.
ЌЕ ИМА ЛИ СРЕДБА ТРАМП – СИ?
Паралелно со подготовките за трилатералниот самит, сè поголемо внимание привлекува можноста за средба меѓу Трамп и севернокорејскиот лидер Ким Џонг Ун.
Трамп пред заминувањето за Азија изјави дека е можно да се сретне со Ким во Кина, но дека неговото евентуално присуство ќе зависи и од кинескиот претседател.
Американскиот државен секретар Марко Рубио денеска потврди дека Трамп сериозно размислува за обновување на директниот дијалог со севернокорејскиот лидер.
Рубио нагласи дека американскиот претседател смета оти проблемите со Северна Кореја можат да се решаваат само преку разговори, но истовремено призна дека средбата можеби нема да се одржи.
Шпекулациите дополнително се засилија по изјавата на Кремљ дека Путин би можел да се сретне со Ким доколку севернокорејскиот лидер пристигне во Кина.
Сепак, засега нема официјална потврда дека Ким Џонг Ун ќе присуствува на самитот во Шенжен, ниту дека е договорена средба со Трамп.
Американскиот и севернокорејскиот лидер веќе трипати се сретнаа за време на првиот претседателски мандат на Трамп – во Сингапур во 2018 година, во Ханој во февруари 2019 година и на корејската граница во јуни истата година. Разговорите не доведоа до траен договор за севернокорејската нуклеарна програма.
Обновувањето на директниот дијалог би претставувало значаен дипломатски настан, иако остануваат сериозни разлики околу нуклеарното разоружување и меѓународните санкции кон Пјонгјанг.
Аналитика








