Аналитика
Се предвидува дека глобалниот раст ќе биде три проценти во 2026 година и 3,4 проценти во 2027 година, што е намалување од просекот од 3,5 проценти забележан во 2024-25 година и генерално непроменет на кумулативна основа во споредба со прогнозите во Светскиот економски преглед од април 2026 година, соопшти Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) во своето ажурирање на Светскиот економски преглед од јули 2026 година.
Умереното забавување ги одразува ефектите од војната на Блискиот Исток кои делумно се компензираат со забрзаниот моментум во глобалниот технолошки циклус, поттикнат од побарувачката, благодарение на напредокот во вештачката интелигенција (ВИ) и нејзиното усвојување, соопшти ММФ.
„Глобалната економија како целина, досега, го издржа шокот од војната подобро отколку што се стравуваше“, соопшти ММФ.
Влијанието варира во голема мера врз основа на изложеноста на земјите на војната и позицијата во синџирот на вредност на технологијата, се вели во ажурирањето.
Извозниците на енергија надвор од зоната на конфликт имаат корист од поволни услови за трговија, додека економиите вклучени во растот предводен од технологијата доживуваат посилна активност дури и ако се увозници на енергија, се вели во него.
ММФ изјави дека, за разлика од тоа, активноста ослабува за увозниците на енергија со ограничено учество во синџирот на вредност на технологијата, група што вклучува многу земји со ниски приходи.
Се очекува глобалната инфлација да се зголеми од 4,1 процент во 2025 година на 4,7 проценти во 2026 година, пред да се намали на 3,9 проценти во 2027 година. Малку ревидирани нагоре од април, овие проекции укажуваат дека трендот на дезинфлација што постои од почетокот на 2024 година е во застој, соопшти ММФ.
Ризиците за изгледите се поизбалансирани отколку во април, но сепак се наклонети кон надолу, се вели во извештајот. „Можноста за обновен конфликт на Блискиот Исток е голема и би можела да ја продолжи нестабилноста на цените на стоките, дополнително да ги загрози синџирите на снабдување, да ги зголеми цените и да ги оптовари финансиските услови“, соопшти ММФ.
„Фрагментацијата на трговијата би можела да се забрза, евентуално да му наштети на производството и да ги зголеми цените.“
Евентуалната корекција на очекувањата водени од технологијата ги зголемува ризиците од опаѓање, додека еродираните политички бафери можат да ги засилат тие ризици.
Ризиците од раст произлегуваат од побрза од очекуваната нормализација на енергетските пазари, посилни од очекуваните инвестиции во технологија, оживување на трајна соработка што ги намалува трговските бариери и структурни реформи што го зголемуваат среднорочниот раст.
Приоритетите на политиката се враќање на ценовната стабилност, поддржана од јасна комуникација, независност на централната банка и силен финансиски надзор, додека се обновуваат фискалните бафери и се користат фискалните алатки штедливо преку привремена, насочена поддршка што ги зачувува ценовните сигнали, соопшти ММФ.
Потребни се структурни реформи за промовирање на енергетската безбедност, подготвеност за вештачка интелигенција, домашно ребалансирање и меѓународната соработка треба да се зајакне за да се намали притисокот од тековните тензии, се вели во извештајот.
Глобалната економска активност и перспективите се обликуваат од две главни сили, кои туркаат во спротивни насоки со асиметрични ефекти низ земјите, соопшти ММФ.
Прв е негативниот шок на понудата предизвикан од војната на Блискиот Исток.
Втор е тековниот позитивен технолошки шок што се манифестира во забрзан моментум на глобалниот технолошки циклус, во голем дел поттикнат од напредокот и распоредувањето на алатките за вештачка интелигенција.
Движењата и последиците од главните канали на пренос – цените на стоките, инфлациските очекувања и финансиските услови – беа релативно ограничени.
Сепак, преносот е сè уште во раните фази – комерцијалното и стратешкото намалување на залихите обезбедија привремено олеснување од намалените енергетски текови, додека индикаторите за иднината, како што се притисокот во синџирот на снабдување и индексите на менаџерите за набавки во производството, укажуваат на поблаг моментум во иднина – а некои земји доживуваат поголем притисок од други, се вели во извештајот.
(Фото: Marek Slusarczyk, CC BY 3.0_
