Аналитика
Војната на Блискиот Исток не се чувствува само на нафтените пазари. Таа веќе стигнува и до патниците, и тоа преку поскапени авионски билети кои, според сигналите од авиоиндустријата, би можеле да останат високи многу подолго отколку што ќе трае сегашниот ценовен шок кај горивото.
Причината не е само што млазното гориво драматично поскапе. За авиокомпаниите, уште поважен фактор е што побарувачката за патување не слабее. И покрај поскапувањата, летовите се резервираат силно, а тоа им дава простор на превозниците не само да ги префрлат зголемените трошоци врз патниците, туку и да ги задржат новите ценовни нивоа.
Токму тука, велат аналитичарите, се случува промена што може да ја редефинира цената на летањето.
Досега логиката беше едноставна, кога растат трошоците за гориво, растат билетите, кога горивото поевтинува, притисокот врз цените слабее. Но сега големите авиокомпании отворено сугерираат дека поевтино гориво не мора автоматски да значи и поевтини карти.
Извршниот директор на United Airlines, Scott Kirby, јавно порача дека колку подолго патниците плаќаат повисоки цени, толку е поверојатно тие да се задржат. Според компанијата, патниците сега плаќаат околу 20 проценти повеќе по прелетана милја во однос на минатата година.
Сличен тон дојде и од American Airlines, каде извршниот директор Robert Isom изјави дека летните резервации остануваат силни и покрај растот на тарифите, оценувајќи дека патувањето и понатаму се доживува како вредност за која клиентите се подготвени да платат.
Во меѓувреме, цената на млазното гориво, која според достапните податоци речиси се удвои од почетокот на годината, сериозно ги зголеми трошоците на индустријата. Само Delta Air Lines предупреди дека во тековниот квартал се соочува со дополнителни 2 милијарди долари трошоци за гориво.
Но приказната не завршува со горивото.
Во формирањето на цената на билетите, велат аналитичарите, клучна е побарувачката, не само цената на нафтата. А кога клиентите продолжуваат да купуваат и покрај поскапувањата, притисокот врз авиокомпаниите да ги намалат цените е слаб.
Дополнително, дел од превозниците веќе ги кратат помалку профитабилните линии, намалувајќи ја понудата. United Airlines, на пример, го намали планираниот распоред за околу 5 проценти до септември. Помалку евтини летови во системот автоматски ја креваат просечната цена.
А тука е и прашањето на конкуренцијата.
Нискобуџетните авиокомпании, кои традиционално вршат притисок врз цените, се под силен удар од скапото гориво. Проблемите во Spirit Airlines дополнително ги отворија прашањата што би значело ако слабее сегментот што со години ги туркаше билетите надолу.
За дел аналитичари, токму тоа може да биде факторот што ќе им овозможи на големите превозници подолго да ги одржат новите ценовни нивоа.
Сето ова веќе отвора и политички реакции. Конгресменот Ritchie Torres јавно обвини дека задржување високи цени и по пад на горивото би било форма на корпоративна алчност.
Но за пазарот прашањето е попрагматично: ако клиентите и натаму плаќаат, дали авиокомпаниите воопшто имаат мотив да поевтинуваат?
И токму затоа многумина стравуваат дека сегашниот скок на билетите можеби не е привремен шок, туку почеток на нова, поскапа нормалност за летањето.
(Фото: Unsplash)
