Аналитика
Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи во понеделникот изјави дека следниот потег во тензичната ситуација со Соединетите Држави зависи од претседателот Трамп. „Топката е кај САД, бидејќи нашите барања се изнесени многу јасно и транспарентно, а барањата на Иран се разумни и логични“, им рече Есмаил Бакаеи на новинарите во Техеран.
САД и Иран водат индиректни разговори преку посредници, предводени од Катар, кои се обидуваат да постигнат договор меѓу двете страни пред конфликтот да ескалира.
Бакаеи изјави дека тековните преговори, во кои посредуваат Катар, Пакистан и други страни, се фокусирани на предлог од седум точки што Иран првично ѝ го претстави на американската страна во септември. Предлогот вклучува ослободување на замрзнатите ирански средства, укинување на американската поморска блокада и прекин на борбите на сите фронтови, во замена за постепено повторно отворање на Ормускиот теснец и понатамошни преговори за други прашања.
Претседателот Трамп го отфрли првичниот предлог, но оттогаш двете страни разменија ревидирани верзии. Во последните неколку недели, г-дин Трамп во повеќе наврати изјави дека треба да донесе одлука: дали да започне нови напади врз Иран или да склучи договор за ставање крај на војната.
Во неделата, во изјава за една радио мрежа пред предизборен собир во Ајова, г-дин Трамп рече дека наскоро ќе стави крај на војната, „на еден или на друг начин“.
„Или ќе склучат договор, или ние едноставно ќе ставиме крај на тоа“, рече тој, без да даде дополнителни појаснувања.
Претседателот Трамп во неделата им изјави на новинарите дека во саботата разговарал со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и дека имале „многу добар разговор“. Трамп не изнесе детали, но рече дека двајцата разговарале за војната со Иран.
Според извори на кои се повикува „Аксиос“ (Axios), Нетанјаху инсистирал Трамп да изврши напад врз Иран, но претседателот сака да им даде шанса на преговорите.
Трамп во повеќе наврати навести дека размислува за обновување на нападите врз Иран по изборите на средината од мандатот.
Истовремено, земјите од Заливот со страв и неизвесност ги следат преговорите меѓу САД и Иран, подготвувајќи се за евентуална нова ескалација на судирите. Претставник на Обединетите Арапски Емирати во неделата изјави дека неговата земја се надева оти е можен дипломатски пробив преку посредувањето предводено од Катар, но истовремено нагласи дека се подготвуваат и за можноста од ескалација.
Говорејќи на безбедносен форум во Бахреин, Анвар Гаргаш изјави дека нападите на Иран врз земјите од Заливот, како што се ОАЕ, ја претвориле оваа година во „пресвртна точка“ за регионот. „Навистина не сакаме да видиме уште една рунда конфронтација во регионот“, им рече Гаргаш на присутните. Сепак, тој додаде дека неговата земја и регионот се подготвени за „најлошото“, мислејќи на повторното започнување на активни непријателства.
Во првите недели од војната, ОАЕ беа постојана цел на Техеран – како одмазда за американските напади врз Иран – што доведе до нарушување на туризмот и секојдневниот живот, а истовремено ја доведе во прашање безбедносната ситуација во регионот.
Иранските официјални претставници во понеделникот повторија предупредувања за можен недостиг на гас за населението пред почетокот на зимата и ги повикаа граѓаните да штедат од овој ресурс.
Ова не е првпат некој ирански функционер да предупредува на недостиг. На 25 октомври, претседателот на иранскиот парламент изјави дека потрошувачката на природен гас низ Иран мора да се намали за 10%.
Иранската економија е уништена од долгогодишните меѓународни санкции, а преминот на САД кон економска војна – по почетните бомбардирања во тековниот конфликт – дополнително ги влоши финансиските прилики за Техеран. Сепак, и покрај економските тешкотии со кои се соочуваат повеќето Иранци, режимот не покажа никаква подготвеност да отстапи од своите барања за завршување на војната.
(Фото: U.S. Navy photo)
