Аналитика
Европската централна банка (ЕЦБ) би можела да го издаде дигиталното евро веќе во 2029 година, под услов законодавниот процес да биде завршен наскоро.
Пјеро Чиполоне, член на извршниот одбор на Европската централна банка, изјави дека дигиталното евро би функционирало како бесплатна опција за плаќање слична на готовина, достапна низ целата еврозона, а воедно би ја намалило зависноста од финансиска инфраструктура во странска сопственост, што теоретски би можело да ги отсече европските корисници од сопствени пари.
Европската централна банка, под водство на Кристин Лагард, инсистира на ова прашање додека бара парламентарна поддршка за дигитално евро. Институцијата тврди дека зависноста од странските мрежи за плаќање ја прави Европа изложена на опасност на политичка принуда или нагли прекини на услугите. Заканата не е ограничена само на прашања од одбраната; хипотетичко сценарио во кое американскиот претседател одеднаш ќе ги оневозможи системите што овозможуваат секојдневни купувања би можело да предизвика широко распространети и сериозни последици.
Доказ дека е тоа можно е и ситуацијата во која се најде во Русија, по инвазијата врз Украина, бидејќи во таа држава Visa и Mastercard обработувале приближно 60 проценти од плаќањата пред санкциите на САД да ги принудат да се повлечат. Бројките од ЕЦБ покажуваат дека Visa и Mastercard обработуваат 61 процент од плаќањата со картички во рамките на еврозоната и речиси сите прекугранични активности со картички.
Секој пат кога некое лице плаќа со картичка или паметен телефон, поврзаните податоци патуваат надвор од границите на ЕУ и се чуваат во странска јурисдикција, како што се Соединетите Американски Држави.
Поттикнувањето на директните трансфери помеѓу банкарските сметки би можело да поттикне поголема конкуренција и да донесе заштеди и за компаниите и за индивидуалните купувачи. Намалувањето на зависноста од системи центрирани во САД се совпаѓа со приоритетите на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, која дејствуваше според препораките на Марио Драги и Енрико Лета во врска со потребата на Европа да ја зголеми својата конкурентност во однос на поголемите претпријатија од САД и Кина. Драги, поранешен претседател на ЕЦБ, предупреди дека глобалната меѓузависност еволуирала од механизам на меѓусебно ограничување во средство за влијание и доминација, бидејќи длабоките економски врски создаваат стратешки ранливости што неутралните сили можат да ги искористат
Чиполоне за германскиот весник „Зидојче Цајтунг“ изјави дека дигиталното евро ќе биде задолжително за трговците на мало кои веќе прифаќаат дигитални плаќања, иако нагласи дека надоместоците ќе се намалат бидејќи ЕЦБ ќе ја обезбеди основната инфраструктура.
Тој нагласи дека системот на дигиталното евро е замислен како надополнување, а не замена за постојните методи на плаќање. „Ќе биде како готовина, но во дигитална форма“, рече Чиполоне. „Монетите и банкнотите сè уште ќе бидат достапни; никој нема да биде принуден да се префрли“.
Чиполоне како илустрација ги спомена и случаите на судиите на Меѓународниот кривичен суд, чиишто Visa и Mastercard картични беа блокирани од страна на САД. „Со дигитално евро, тие можеа да продолжат да плаќаат низ целата еврозона“, рече тој.
Функционерот на ЕЦБ тврдеше дека американските корпорации моментално поседуваат критична инфраструктура за плаќање и теоретски би можеле да го одбијат пристапот.
„Ако еден провајдер се откажеше, Европа ќе имаше доволно алтернативи“, рече Чиполоне, додавајќи дека одложувањата само ја продлабочуваат зависноста од странските системи.
Презентацијата на Чиполоне за проектот за дигитално евро во септември 2025 година доби мешан прием од Европскиот парламент, каде што пратениците изразија загриженост за потенцијални нарушувања во банкарскиот сектор, кршење на приватноста на граѓаните и закани за финансиските иновации.
Но, во октомври 2025 година, Европската централна банка објави дека има за цел да започне со тестирање на дигитална верзија на еврото до средината на 2027 година, иако конечниот временски рок зависи од тоа дали пратениците ќе одобрат закон кој наиде на отпор од банкарскиот сектор.
