ПОВЕЌЕ

    СТАТИСТИКАТА ГО ПОТВРДИ ОНА НА ШТО СЕ ЖАЛАТ ЗЕМЈОДЕЛЦИТЕ – Откупот паѓа трет квартал по ред, трошоците растат побрзо од цените на производите

    Време зa читање: 3 минути

    Македонските земјоделци се соочуваат со двоен притисок: се намалува вредноста на откупот на нивните производи, додека трошоците за производство растат значително побрзо од продажните цени. Најновите податоци на Државниот завод за статистика покажуваат дека откупот од индивидуалните земјоделски производители бележи пад во сите три досегашни тримесечја од 2026 година. Овој тренд отвора сериозни прашања за економската одржливост на малите земјоделски стопанства и нивната позиција на пазарот.

    Вкупната вредност на откупот и продажбата на земјоделски производи во третото тримесечје од годинава изнесува 4,7 милијарди денари, што претставува намалување од 8,8 отсто во однос на истиот период лани, покажуваат денеска објавените податоци на Државниот завод за статистика.

    Но, зад вкупниот пад се забележува значителна разлика меѓу индивидуалните земјоделци и земјоделските деловни субјекти. Вредноста на откупот од индивидуалните производители е намалена за 13,5 отсто, додека продажбата од сопствено производство на деловните субјекти бележи пад од 3,7 отсто.

    Тоа значи дека намалувањето кај индивидуалните земјоделци е речиси четирипати поголемо отколку кај деловните субјекти.

    ТРИ КВАРТАЛИ ВО МИНУС ЗА ИНДИВИДУАЛНИТЕ ЗЕМЈОДЕЛЦИ

    Особено загрижува што не станува збор за изолиран пад во едно тримесечје. Според податоците на ДЗС, вредноста на откупот од индивидуалните производители во првото тримесечје од 2026 година била намалена за 46,2 отсто во однос на истиот период од претходната година. Во второто тримесечје падот изнесувал 15,1 отсто, а во третото 13,5 отсто.

    Иако интензитетот на намалувањето постепено се ублажува, негативниот тренд продолжува.

    Истовремено, кај земјоделските деловни субјекти движењата биле поинакви. Продажбата од сопствено производство во првото тримесечје пораснала за 16,1 отсто, во второто за 15,7 отсто, а пад од 3,7 отсто е регистриран дури во третото тримесечје.

    Ваквата разлика отвора прашања дали индивидуалните земјоделци имаат потешкотии во обезбедувањето сигурен пласман, дали располагаат со доволна преговарачка моќ при договарањето на откупните цени и колку се конкурентни во однос на поголемите производители.

    Сепак, статистиката за вредноста на откупот не дава целосна слика за физички произведените количини. Намалувањето може да биде резултат на промени во количините, цените, структурата на производството или каналите на продажба.

    ПОСКАПУВА ЗЕМЈОДЕЛСКОТО ПРОИЗВОДСТВО

    Дополнителен проблем за земјоделците претставува растот на трошоците.

    Според податоците на ДЗС за септември 2026 година, цените на средствата што се користат во земјоделското производство се зголемени за 8,8 отсто во однос на истиот месец лани. Во исто време, цените на земјоделските производи пораснале за само 2,3 отсто.

    Разликата е уште повпечатлива кај сточарството, каде што цените на производите се намалиле за 2,1 отсто, додека кај растителното производство е забележан раст од 3,9 отсто.

    Овие бројки покажуваат дека земјоделските производители се соочуваат со неповолно движење на цените: производствените средства поскапуваат многу побрзо од производите што ги продаваат.

    Тоа создава притисок врз профитните маржи, особено кај помалите стопанства кои потешко можат да ги распределат фиксните трошоци, да инвестираат во современа механизација или да обезбедат поповолни услови за набавка на репроматеријали.

    Комбинацијата од три последователни квартали со намалена вредност на откупот од индивидуалните производители и побрзиот раст на трошоците од продажните цени отвора пошироко прашање за иднината на македонското земјоделство.

    На подолг рок, тоа би можело да ја зголеми разликата меѓу малите индивидуални производители и поголемите земјоделски компании, кои располагаат со поголем капацитет за производство, складирање и организиран пласман.

    19,505Следи нè на facebookЛајк

    слично