
Државата може да не купи ниту грам злато, а вредноста на нејзините златни резерви да се промени за милиони евра. Во таа разлика меѓу тежината на полугите и нивната пазарна цена се наоѓа и суштината на македонската златна резерва: околу 6,89 тони, чија финансиска вредност се менува со движењата на светските пазари. Затоа, зад прашањето колку злато има Македонија стои уште едно, подеднакво важно — каква улога има тоа во резервите на земјата?
Според податоците на Trading Economics, кој се повикува на Светскиот совет за злато, Македонија располагала со 6,89 тони во вториот квартал од 2026 година, исто колку и во првиот. Количината е блиску до највисокото ниво во серијата што ја објавува порталот — 6,90 тони, забележани во вториот квартал од 2019 година. Тоа покажува дека кај македонските резерви нема изразено зголемување на количината во споредба со тој период.
Со оваа количина Македонија е пред неколку земји од соседството и од поранешна Југославија. Регионалниот преглед на специјализираниот хрватски портал CijenaZlata.hr наведува 4,23 тони за Словенија, 3,73 тони за Албанија и околу 3,5 тони за Босна и Херцеговина. Македонската резерва, според овие бројки, е речиси двојно поголема од босанската. Сепак, податоците не се од ист пресечен датум: за Словенија се од септември 2026, за Албанија од август, а за БиХ од крајот на 2024 година. Споредбата ја покажува разликата во големината на резервите, но не претставува единствена, истовремена состојба.
Србија, пак, продолжува да ја зголемува количината. Според соопштението на Народната банка на Србија од 12 ноември, на крајот на октомври резервите достигнале рекордни 55,34 тони, вредни околу 6,22 милијарди евра. Златото учествувало со 21,3 проценти во вкупните бруто девизни резерви. Само во октомври биле купени 16 златни полуги, со вкупна тежина од 200,7 килограми, од компанијата „Србија Зиѓин Копер“, а од почетокот на годината набавките на домашниот пазар достигнале 2,8 тони.
Токму српскиот пример покажува зошто поголема количина не значи автоматски и поголема вредност во секој месец. И покрај октомвриската набавка, вредноста на златните резерви се намалила за 307,9 милиони евра поради пазарните движења. Во истиот месец цената на златото во долари паднала за 6,3 проценти, додека зајакнувањето на доларот во однос на еврото делумно го ублажило ефектот. Со други зборови, во резервите имало повеќе злато, но неговата вредност изразена во евра била помала.
Разликите меѓу земјите произлегуваат и од начинот на кој ги организираат своите резерви. Хрватската народна банка, според регионалниот преглед објавен од RTV USK, нема злато во имотот со кој самостојно управува. На крајот на 2022 година купила околу 1,75 тони за да ја исполни обврската за пренос на дел од резервите во Европската централна банка при приклучувањето кон еврозоната. Златото потоа било пренесено во ЕЦБ. Оттука, хрватската позиција не може да се толкува само преку едноставна споредба на тонажата.
И кај Црна Гора е потребно разграничување. Во истиот извор се наведуваат околу 1,197 тони државно злато, добиено преку сукцесијата на поранешната заедничка држава, но и дека Централната банка на Црна Гора нема злато во своите меѓународни резерви. Тоа се две различни категории што лесно се губат во насловите за тоа која држава колку злато „чува“.
За Македонија, споредбата со соседите е само дел од приказната. Речиси седумте тони покажуваат колкава е златната резерва, но за нејзиното значење треба да се следат и пазарната вредност и учеството во вкупните девизни резерви. Светскиот совет за злато токму затоа ги објавува податоците во тони, во парична вредност и како процент од резервите, со напомена дека земјите известуваат со различно временско задоцнување. Полугите можат да останат исти, а нивната тежина во финансискиот биланс на земјата да се менува.
Аналитика








