Аналитика
Намалувањето на зависноста од фосилни горива не само што ќе ги намали емисиите, туку може да придонесе и за намалување на инфлацијата, изјави Олаф Слејпен, член на Советот на гувернери на Европската централна банка (ЕЦБ). „Економските трошоци за транзицијата се мали во споредба со трошоците од климатските промени кои не се ставени под контрола“, рече тој во петокот на климатската конференција „Cop31“ во Анталија, Турција.
Климатските промени веќе не се ризик за иднината за кој светот треба да се подготви, туку „шок што веќе мораме да го апсорбираме“.
Говорејќи во својство на претседавач со Мрежата за „озеленување“ на финансискиот систем (NGFS) – група составена од меѓународни финансиски супервизори – Слејпен истакна дека земањето предвид на ризикот од климатските промени е одговорност на централните банкари, бидејќи тој влијае врз инфлацијата, кредитниот ризик и стабилноста на финансискиот систем.
Екстремните временски услови веќе предизвикуваат економски трошоци; една студија на NGFS покажува дека тие довеле до загуби од дури 57 % од БДП и пораст на инфлацијата до 17 %.
„Ризик што влијае на сите овие аспекти не е ’туѓ‘ ризик. Тој спаѓа директно во доменот на одговорностите на централните банки и супервизорите“, рече тој.
Со оглед на тоа што научните докази укажуваат дека е многу веројатно светот да ја надмине границата од 1,5 °C, економската иднина изгледа мрачна, вели Слејпен, повикувајќи се на истражување на NGFS според кое регионалните климатски катастрофи во следните три до пет години би можеле да го намалат БДП за дури 12,5 % во одредени региони.
„Ако се фокусираме само на адаптација, глобалното затоплување и неговите последици ќе продолжат да се интензивираат. Тоа може да нè доведе до точка каде што адаптацијата повеќе нема да биде можна“, предупреди тој.
Наместо тоа, адаптацијата треба да оди рака под рака со ублажувањето на климатските промени (митигација). Слејпен додаде дека ограничувањето на понатамошното затоплување и „забрзувањето на енергетската транзиција треба да бидат наш примарен фокус“.
Тој нагласи дека зависноста од фосилни горива не само што ги зголемува емисиите на стакленички гасови, туку предизвикува и ценовни шокови во економиите што се зависни од овие горива.
Многу земји се соочуваат со растечка инфлација, поттикната од нестабилните цени на енергенсите. Неодамнешен извештај на Гринпис покажа дека цените на енергијата се главниот двигател на инфлацијата во еврозоната.
„Намалувањето на зависноста од фосилната енергија ќе ги направи економиите увознички помалку ранливи на нестабилноста на цените на енергијата и на нарушувањата во снабдувањето со енергија“, рече Слајпен, додавајќи дека употребата на фосилни горива треба да се намали на ниво кое е во согласност со нето нултите емисии на стакленички гасови.
„Тоа ја прави обновливата енергија повеќе од инструмент на климатската политика. Ја прави инструмент на економска отпорност“, рече тој.
Неговите коментари ги одразуваат коментарите на другите централни банкари, вклучувајќи ја и претседателката на заминување на Европската централна банка, Кристин Лагард.
Во неодамнешниот блог пост на ЕЦБ, Лагард забележа дека на Европа ѝ е потребен енергетски систем со „евтина, домашна чиста електрична енергија“ и го повика Брисел да им го олесни на фирмите сопственото производство на енергија. Таа, исто така, повика на зголемување на покриеноста со осигурување за климата преку шема за јавно-приватно реосигурување на ниво на ЕУ. Додека некои земји-членки веќе имаат такви шеми, како што е Шпанија, ЕУ има голем јаз во осигурувањето за екстремни временски настани.
„Ова лето нема да биде последно од ваков вид. Екстремните горештини ќе се враќаат почесто и со поголема сила, а нивните трошоци најтешко ќе паднат врз оние што најмалку можат да ги поднесат“, предупреди Лагард.
(Фото: Слајпен, De Nederlandsche Bank)
