Аналитика
Македонска компанија може да заштеди 50 часа месечно со ChatGPT, а добивката да ѝ остане непроменета. За да ја оценам исплатливоста, ќе тргнам од работата што сега трае пократко и ќе проверам врз што се темели очекуваната дополнителна продажба.
Компанијата и сите бројки подолу, вклучувајќи ги и трошоците, се претпоставени за овој илустративен пример.
Како се ослободуваат работните часови?
Тимот за продажба подготвува 100 понуди за клиенти месечно. За секоја понуда претходно биле потребни 45 минути, заедно со проверката на количините, цените и условите за испорака. Во систем што компанијата го одобрила за оваа работа, алатка со вештачка интелигенција (ВИ) помага да се подготви нацртот. Се користат само информациите што компанијата дозволува да се внесат, а вработениот останува одговорен да ја провери и испрати понудата. Целата задача сега трае 15 минути, со вклучени проверки и исправки. Времето потребно за оваа работа се намалува од 75 на 25 часа месечно, со што се ослободуваат 50 часа.
Ако претпоставиме дека трошокот за еден работен час е 14 евра, вредноста на тие 50 часа, пресметана според трошокот за труд, е 700 евра. Компанијата и понатаму ги вработува истите луѓе, со истото договорено работно време, па трошокот за плати не ѝ се намалил за 700 евра. Затоа, таа вредност на ослободеното време не може да се прикаже како заштедени пари.
Што прави продажбата со тие часови?
Во статијата за предноста што не се купува пишував дека компаниите треба однапред да се договорат за што ќе го искористат заштеденото време. И Гартнер во препораките до финансиските раководители, објавени на 4 ноември 2026 година, бара компаниите да го поврзат тој избор со деловните резултати.
Во овој пример, раководителот на продажбата го користи ослободеното време за дополнителни разговори со клиенти на кои тимот им испратил понуди, но потоа не им се јавил. Тимот треба да избере кому ќе му се јави, да ги направи повиците и да постапи според одговорите. Ако времето се ослободува во кратки паузи меѓу други задачи, раководителот можеби ќе треба да го преуреди работниот ден за тимот да може да ги искористи тие часови.
Во нашата пресметка, тие разговори носат дополнителна продажба од 3.000 евра месечно. Токму оваа бројка прво би ја проверил, дури и откако би видел докази дека тимот ги заштедува сите 50 часа. Во неа не влегуваат нарачки што и онака би пристигнале, купувања што се направени овој месец наместо следниот или продажба преземена од друг дел на истата компанија. На раководителот му требаат докази дека дополнителните разговори навистина влијаеле врз тоа што го купиле клиентите.
Колку останува по трошоците?
Ако разговорите навистина донесат дополнителна продажба од 3.000 евра, треба да се види колку од тие пари ќе останат. Претпоставената бруто-маржа е 25 насто, па откако ќе се одбие набавната цена на стоката, остануваат 750 евра. Дополнителните трошоци за испорака и ракување со стоката, кои не се вклучени во претходната пресметка на маржата, изнесуваат уште 5 насто од продажбата, односно 150 евра. Од дополнителната продажба остануваат 600 евра за да се покрие вложувањето во вештачка интелигенција и да се зголеми добивката.
Во овој пример, претплатите и надворешното одржување чинат 200 евра месечно. За почетното поставување компанијата му плаќа на надворешен добавувач уште 1.200 евра. Пресметката за првата година важи ако дополнителната продажба, маржите и месечните трошоци останат исти во текот на сите 12 месеци по поставувањето. Ако почетниот трошок го распределиме на тие месеци, добиваме по 100 евра месечно. Компанијата сепак ја плаќа целата сума на почетокот, а сметководителот утврдува како ќе се признае трошокот.
Во табелата не се додаваат 700 евра за вредноста на ослободеното работно време. Истите вработени ги искористиле тие часови за да ја остварат дополнителната продажба, па ако ги додадеме и вредноста на времето и износот што останува од продажбата, истата корист би ја пресметале двапати. Претпоставуваме и дека обуката и тековниот надзор се вклучени во постојното платено работно време, без прекувремена работа и без да се запостави друга профитабилна работа. Секој дополнителен трошок или изгубена добивка би го намалил резултатот.
Со овие претпоставки, потребни се 1.500 евра дополнителна продажба месечно за да се покријат трошоците. По набавката, испораката и ракувањето со стоката, остануваат 300 евра, колку што изнесуваат месечните 200 евра за вештачка интелигенција и распределените 100 евра за почетното поставување. Тимот и понатаму ги заштедува сите 50 часа. Подобрата услуга за клиентите или помалата оптовареност на вработените можат да ја оправдаат промената, но и за тие придобивки се потребни докази.
Што да проверите пред купување на следната лиценца?
За да се провери дали ваквата пресметка се потврдува во практиката, уште пред пробниот период би побарал раководителот да ги зачува понудите избрани за дополнителен контакт, нарачките што ќе пристигнат потоа и податоците за потрошеното време, вклучувајќи ги и исправките. Споредете ги со слична група понуди обработени на вообичаениот начин, без да го менувате начинот на споредба во текот на пробниот период. Разликите во побарувачката, цените или видот на понудите и понатаму можат да објаснат дел од резултатот, па целата продажба по еден повик не може едноставно да ѝ се припише на вештачката интелигенција. Така сопственикот ќе има што да провери кога на презентацијата ќе се појават тие 3.000 евра.
За подобро мерење на резултатите пишував во статијата за нордиската лекција. Тука финансиското прашање е дали од дополнителната продажба, по трошоците, останува доволно за вложувањето да продолжи.
Вештачката интелигенција може навистина да направи работа од 45 минути за 15, но тие 30 минути не се добивка. Тие се можност. Дали ќе станат помал трошок, поголема продажба или само уште половина час повеќе во календарот, зависи од менаџментот.
Пред да ја купите следната лиценца на вештачка интелигенција, не прашувајте колку време ќе ви заштеди. Прашајте што точно ќе заработите со времето што ќе ви го врати.
Автор: Филип Петровски, Data Masters
Лектор: Христина Ангелеска-Мијоска
Преземањето на авторски содржини (текстови и фотографии) од оваа страница е дозволено само делумно и важат условите опишани на следниот линк.
