ТРИУМФ НА КАРНИ – гласачите во Алберта го отфрлија отцепувањето од Канада

Гласачите во Алберта се подготвени да го отфрлат отцепувањето од Канада, што претставува победа за премиерот Марк Карни по долга референдумска кампања која предизвика поделби во енергетското средиште на земјата.

Со преброени околу милион гласови, приближно 76% се изјаснија за останување во Канада, што беше доволно „Канадијан бродкастинг корпорејшн“ (CBC) да прогласи победа за таа опција. Другата можност на гласачкото ливче беше поддршка за започнување правен процес кој, на крајот, би можел да доведе до втор референдум за независност.

Победата на опцијата за останување во Канада беше очекувана, откако неколку анкети покажаа значителна предност за таа страна. Резултатот ќе ги намали стравувањата дека Алберта би можела да навлезе во период на длабока неизвесност за бизнисите – токму во време кога многу компании бараат инвестиции, очекувајќи енергетски подем.

Сепак, политичките лидери внимателно ќе ја следат конечната разлика во гласовите; премиерот Карни минатата недела одржа говори во оваа провинција, повикувајќи на „одлучна“ победа.

Премиерката на Алберта, Даниел Смит, го распиша референдумот во мај, откако сепаратистичките организатори собраа стотици илјади потписи на петиција со која се бараше гласање. Таа се залагаше за останување во рамките на Канада, иако анкетите покажаа дека поддржувачите на нејзината Обединета конзервативна партија се поделени по ова прашање. Оваа тензија може да дојде до израз во наредните месеци, бидејќи таа и други политичари предупредија на можноста за раскол во владејачката партија.

Оваа провинција, богата со природни ресурси и со население од 5 милиони жители, произведува повеќе од 4 милиони барели нафта дневно. Најголемиот дел од неа се испорачува до рафинерии во САД, што придонесува енергенсите да бидат најголемата извозна категорија на Канада. Регионот беше епицентар на незадоволството поради еколошките политики на поранешниот премиер Џастин Трудо, кои го ограничуваа развојот на енергетскиот сектор и даваа предност на обновливите извори на енергија пред фосилните горива.

Откако дојде на власт пред повеќе од 18 месеци, Карни укина или измени голем дел од клучните политики на Трудо – ја укина даночната такса за јаглерод за потрошувачите, ги олабави прописите за емисија на штетни гасови и ја насочи владата кон привлекување повеќе инвестиции.

Премиерот, кој и самиот израснал во Алберта, исто така склучи низа договори со Смит. Канадската влада се согласи да поддржи нов нафтовод со капацитет од 1 милион барели дневно до западниот брег како проект од „национален интерес“. Карни и неговиот кабинет ветија дека ќе ги забрзаат одобрувањата и побараа од државната компанија за нафтовод Транс Маунтин Корп. да ја води неговата изградба.

Набљудувачите на енергетската индустрија велат дека потребните трошоци за проширување на производството, изградба на нафтоводот, а исто така и изградба на систем за собирање јаглерод може да бидат над 100 милијарди канадски долари (71 милијарда долари) – бран инвестиции во регионот што потенцијално би ги обновил годините на бум од почетокот на 2000-тите.

Застапниците на независноста велат дека Алберта, како своја земја, ќе може да ги пожнее сите плодови од поседувањето на една од најголемите познати резерви на сурова нафта и природен гас во светот. Нивната кампања, исто така, го изнесе аргументот дека дури и несепаратистите треба да гласаат за втората опција на гласачкото ливче, бидејќи можноста за референдум за независност би ѝ помогнала на Алберта да добие предност и да ја зголеми својата моќ во земјата.

Прашањето го привлече вниманието на јавноста. Најистакнатата про-канадска група ја предводеше поранешниот заменик-премиер Томас Лукашук.

Градоначалниците на трите најголеми градови во Алберта рекоа дека се противат на одвојувањето, а Трговската комора на Калгари издаде серија извештаи во кои се наведува дека бизнисите ќе ја напуштат покраината, а економијата ќе страда ако гласачите изберат одвојување.

Бројни анкети покажаа релативно конзистентна поддршка од околу 30% за одвојување уште од распишувањето на референдумот во мај. Но, политичките лидери, вклучувајќи го и поранешниот премиер Џејсон Кени, предупредија дека излезноста би можела да ги промени резултатите ако помалата, но помотивирана сепаратистичка страна се појави на гласање, додека поддржувачите на федерализмот останат дома.

Владата на Смит, исто така, побара од гласачите да одговорат на девет други прашања за имиграцијата и уставните прашања. Целосните резултати од референдумот се очекува да бидат објавени неколку дена.