Аналитика
Случајот со мистериозната смрт на лабораториска работничка во Иркутск, Русија, доби нова димензија откако се појавија информации дека уште еден вработен во истиот институт развил пневмонија од неутврдена причина. Светската здравствена организација сега официјално бара дополнителни податоци од Москва и за вториот случај, додека американската администрација бара поголема транспарентност, а претседателот Доналд Трамп најави директен разговор со Владимир Путин. Засега, сепак, нема официјално потврдена пневмониска чума ниту докази за ширење на инфекцијата.
Најновата информација доаѓа денеска, 7 октомври. СЗО потврди дека побарала од руските власти детали за медиумските извештаи дека втор лабораториски работник има пневмонија со неутврдена причина. Организацијата истовремено бара појаснување за причината за тешката пневмонија кај 28-годишната Дарија Шипилова, која почина на 2 октомври, како и за патогенот поради кој руските власти презеле широки противепидемиски мерки.
Русија, од друга страна, тврди дека не е регистриран ниту еден случај на чума во Иркутск. Роспотребнадзор соопшти дека тестирањето на лицата што биле во контакт со починатата не открило Yersinia pestis или друг опасен патоген поврзан со нејзината работа. Околу 200 лица првично биле ставени под медицински надзор или карантин, а приближно 60% веќе биле ослободени.
Кремљ денеска дополнително ги отфрли дел од информациите што кружат во медиумите. Портпаролот Дмитриј Песков изјави дека Русија ја известила СЗО согласно утврдените процедури и ги обвини медиумите дека објавуваат неточни информации. Москва особено негира дека има потврдена втора жртва.
СЗО БАРА ТРАНСПАРЕНТНОСТ, ТРАМП НАЈАВУВА ПОМОШ
Генералниот директор на СЗО, Тедрос Аданом Гебрејесус, соопшти дека организацијата „активно го следи“ случајот и побара навремено и транспарентно споделување информации за да може правилно да се процени здравствениот ризик.
Тоа е особено важно поради вториот сомнителен случај. СЗО сака да утврди дали станува збор за случајна коинциденција, друга респираторна инфекција или евентуална епидемиолошка врска со починатата работничка.
Сепак, досегашната проценка не укажува на широка опасност. Според СЗО, ризикот за општата популација останува низок, а нема докази за одржлив пренос меѓу луѓе.
И Европскиот центар за превенција и контрола на болести – ECDC – соопшти дека внимателно ја следи ситуацијата, но дека засега нема пријавени секундарни случаи ниту докази за континуиран пренос од човек на човек.
Вашингтон, сепак, јавно покажува многу поголем интерес за случајот.
Трамп уште на 5 октомври изјави дека САД „многу внимателно го следат“ случајот и понуди американска помош. „Ќе им помогнеме. Ќе им помогнеме.“ Тој додаде дека САД неодамна дознале за случајот и дека американските служби интензивно го анализираат.
На 6 октомври Трамп соопшти дека има закажан разговор со Путин „многу скоро“ токму поради можниот случај на пневмониска чума. Тој рече и дека американските разузнавачки служби се „длабоко вклучени“ во проверката на информациите и дека очекува повеќе податоци во краток рок.
Американскиот државен секретар Марко Рубио денеска беше повнимателен. Тој побара Москва да објави повеќе информации, но истовремено предупреди дека би било неодговорно однапред да се извлекуваат заклучоци: „Можеби нема ништо, можеби е поголемо отколку што мислевме – не знаеме.“
Рубио додаде дека со ограничените информации што моментално се достапни би било „неодговорно“ да се шпекулира што точно се случува.
СТРАВУВАЊАТА ОД НОВА ПАНДЕМИЈА, ЗАСЕГА, БЕЗ ОСНОВ
Случајот неизбежно поттикна споредби со почетокот на пандемијата со COVID-19 и со критиките што тогаш беа упатувани кон Кина за транспарентноста и брзината на споделување информации.
На социјалните мрежи и во дел од политичките коментари веќе се појавуваат стравувања дека евентуален лабораториски инцидент во Русија би можел да доведе до нов меѓународен здравствен проблем.
Но во овој момент нема фактичка основа да се тврди дека Русија „создава пандемија“, ниту дека ситуацијата е споредлива со почетокот на COVID-19. Не е потврден ниту прв случај на пневмониска чума, вториот случај е само сомнителен, а нема ниту докази за ширење меѓу луѓе.
Дополнително, пневмониската чума е бактериска болест предизвикана од Yersinia pestis и, за разлика од COVID-19 во почетокот на пандемијата, постојат ефикасни антибиотици за нејзино лекување. Потребен е близок контакт со симптоматски заразен човек за пренос преку респираторни капки.
Токму затоа здравствените власти во Европа засега не зборуваат за пандемиски ризик.
Иако нема потврдена епидемија, дел од државите, особено оние кои се граничат со Русија, почнаа да преземаат мерки на претпазливост.
Најконкретна официјална мерка ја презеде Казахстан. Министерството за здравство на 5 октомври соопшти дека ја следи ситуацијата во Иркутската област и дека на граничните премини е воведен засилен санитарно-карантински надзор. Се проверуваат патници за покачена температура и симптоми на особено опасни инфекции. До моментот на соопштението не бил откриен ниту еден сомнителен патник.
Според меѓународни извештаи, дополнителни превентивни мерки и засилен надзор се воведуваат и во дел од земјите од Централна Азија, кои имаат значителен патнички сообраќај со Русија.
Во Европската Унија засега нема препорака за ограничување на патувањата или затворање граници. ECDC нагласува дека сегашните информации не покажуваат одржлив пренос и дека европските здравствени системи располагаат со ефикасни антибиотици и протоколи за изолација и следење контакти.
Американскиот CDC исто така ја следи ситуацијата и соопштува дека е подготвен за евентуален ризик, но досега нема индикации дека инфекцијата се шири кон САД.
